KESİNLİKLERİN SONU- ZAMAN, KAOS VE DOĞA YASALARI

YENİ BİR USSALLIK Karl Popper’a göre, us “her olayın kendinden bir öncekinin sonucu olduğunu ve olayların önceden söylenebileceğini ya da açıklanabileceğini ileri sürer… Öte yandan us, sağlıklı ve yetişkin bireylere birçok farklı eylem yolları arasında özgürce seçim yapma yeteneğini vermiştir…”. [Karl Popper, L’universirrésolu. Plaidoyerpour l‘indèterministne, Paris, Hermann, 1984, s.XV.]  Usa olan bu yönelim, batı düşüncesinde […]

YOLUNU YOLDAN BULANLAR

Türkiye Cumhuriyeti’nin 46. hükümeti, Turgut Özal tarafından 13.12.1983’te kuruldu. Bu tarihten sonra da ülkede Özal’ın ve partisinin çok sevdiği deyimle, “mega projeler” dönemi başladı. Turgut Özal, “mega projeler” konusunda iktidara gerçekten hazırlıklı gelmişti. Çünkü bunlar, birbiri ardınca gerçekleştirilmeye başlandı. Daha doğrusu birbiri ardınca ihaleleri yapıldı. Turgut Özal, iktidara hazırlıklı gelmişti gelmesine, ne var ki bu […]

TÜRKÇENİN ZAAFLARI, İNGİLİZCENİN GÜCÜ!

Bugün “dünya dili” denildiğinde ilk önce “İngilizce” akla gelmektedir, şu sıralar ne Almanca ve ne de Fransızca onunla rekabet edebilmektedir. Elbette bu dillerle birlikte İspanyolca, Rusça, Çince ve Arapça yeryüzünde belirli bir güce sahiptir. Fakat bu güçlü dillerin dünya dili olmak bakımından söz sahibi oldukları anlamına gelmez. Elbette, bunda İngilterenin bir-bir buçuk asırlık dünya hâkimiyetinden […]

GÖLGEYE ÖVGÜ-“JORGE LUIS BORGES”

Yalnız körlerin gördüğü karanlıklara bakmak W. Shakespeare ANKA MEZHEBİ ANKA mezhebinin kökeninin Heliopolis olduğunu ve reformcu Amenophis IV*ün ölümünü izleyen dinsel canlandırmadan türediğini yazanlar, Herodotos’un Tacitus’un metinlerini ve Mısır anıtlarını dayanak olarak gösteriyorlar, ama Anka adının Hrabanus Maurus’dan önce gelmediğini ve en eski kaynakların (örneğin Flavius Josephus’un Saturnales’i) yalnızca Adet Mensupları ya da Sır Mensupları’ndan […]

İNGİLTERE’DE TİYATRO

Hıristiyanlık çağının başında Kilise, puta tapanların kültürüyle bağıntılı sanatı doğal olarak ilençlemişti.[ İlenmek amacıyla söylenen söz, ilenme, beddua. ]  Bu nedenle, ortaçağda tiyatronun kilise törenlerinin bağrından yeniden doğmasına şaşmamak gerekir. Kilisede ekmek ve şarabın kutsandığı tören, İsa’nın son aylarında çektiği acıları ve çarmıha gerilişini temsil eder; dramatik episodlarda [olay, bölüm, perde, kısım ] bol bol […]

ORHAN BURİAN

Vedat Günyol «Orhan Burian’ın ölümüyle genç bilim ve genç erdem büyük bir kayba uğramıştır» diyen büyük insan Dr. Adnan Adıvar’a belki yüzünü bile bir kez görmediği bir insanın ardından bu övgülü sözleri söyleten neydi, ne olabilirdi? Bunun yanıtını Yücel dergisinin yöneticisi Muhtar Enata’nın şu sözlerinde bulabiliriz: «Bence Orhan, büyük dediğiniz birçok insanın yüz yıl içinde […]

“KENDİNİ TANI” – İ. Haluk KAYNAK

NEFİS NEDİR? Nefis maddî yapımızın devamı için gerekli istek ve arzulardır. Nefis maddî güçtür. Maddenin devamı ve neslin idamesi için çalışır. Nefis yine maddî güç olan akıl ile çalışır. Şöyle: insanın maddî yapısı biyolojiktir. Milyonlarca hücrenin bir araya gelmesinden ibarettir. Tek bir hücre canlıdır. Havaya, suya, muayyen bir hararete ihtiyacı vardır. Kan damarları ile beslenir, […]

YORGUNLUK ÜZERİNE DENEME

Ve duasından kalktığı zaman, şakirtlere geldi, onları kederden uyumakta buldu Luka’ya göre İncil 22,45 Eskiden yalnızca korkulacak yorgunluklar tanırdım. Ne zaman, eskiden ? Çocukken, üniversite çağı denilen zamanda, ilk aşk yıllarında bile, hatta tam da o zamanlar. Bir gece ayini sırasında, kalabalık, göz kamaştıracak denli aydınlatılmış ve tanıdık noel şarkılarıyla çınlayan köy kilisesinde çocuk, beraberindekilerin […]

FELSEFE, BATI UYGARLIĞI VE KURAN’A GÖRE GERÇEK NEDİR?

İnsanlar, bir sorun ile karşılaştıklarında; ya geleneklere bağlı kalarak taklit yoluyla çözüm üretmekteler; ya da bir geneleme, bir toptan açıklama olan, “izm”lere sarılmaktadırlar. Bu “izm”ler; Marksizm, nasyonalizm, pesimizm [Kötümserlik, karamsarlık, bedbinlik ] gibi: “Ya bir düşünürün sistemi; ya bir sosyal görüş, ya da bir hayat görüşü” şeklinde olmaktadır. Yine insanlar, ister geleneklere göre, ister izm’lere […]

MUSEVÎLER VE İSRAİL DEVLETİNİN GEÇMİŞİ

Museviliğin, tektanrılığın saf bir şekli olduğu söylenir. Dinî bir inanç olmaktan başka Musevîlik insanın düşünme tarzı ve onun hayattaki davranışını etkilemeyi amaçlayan bir kuvvettir. Bu din, saliklerinin iddiasına göre İbrahim Peygamber tarafından anlatılmıştır. Dünyanın iki büyük dini olan ve yer küresinin bir kısmını kaplayan Hıristiyanlıkla İslâm’ın içerdiği esasları, büyük ölçüde, tek tanrılı dinlerin en eskisi […]

TAŞ ÖVGÜLERİ

Birçok eski inanç, oyma taş tapınışıyla birlikte yeni­den canlanmıştır. Büyük Albertus, Vincent de Beauvais, Aquinolu Aziz Tommaso, oyma taş mücevherleri ve bunla­rın özelliklerini methetmişlerdir. Taş övgüleri çok sayıda­dır.[1] Bu yazılarda, Aristoteles, Plutarchos ve Platon gibi filozofların otoritesine atıflar yapılmaktadır. Ptolemeaius’un Liber de imperessionibus imaginum in gemmis adında bir kitap yazdığı iddia edilmektedir. Zerdüşt’ün, Doğulu si­hirbazların […]

BEDEN VE GİYSİLERİN DİLİ

Sessiz olmalıyız, konuşmayalım, üst başımız Gövdelerimizin durumu açığa vuracaktır Nasıl bir yaşam sürdüğümüzü. Coriolanus, V.Perde, III.Sahne, William Shakespeare Amerikalı romancı ve gazeteci Alison Luriegiysi aracığıyla iletişim kavramını Giysilerin Dili (birinci baskı, 1982) adlı kitabında herkesin anlayacağı bir şekilde anlatmaktadır. Giyim örnekleri kişisel kimliğin işaretleri olarak her zaman özel bir önem taşımıştır ve çağlar boyunca, kuşaktan […]

MODERN TIP, KARABÜYÜYE DÖNÜŞMEDEN

Kamuoyu, toplum sağlığı görevlilerinin aralarındaki belirsizlik ve karmaşaya dikkat kesilmiştir. Gazeteler tıbbın ileri gelenlerinin geriye çark etme manevralarından söz eden yazılarla doludur:Dünün cephe yarma denebilecek ileri harekâtlarının öncüleri henüz bulmuş oldukları mucize tedavilerin tehlikelerine karşı, hastalarını uyarmaktadırlar. Rus, İsveç ya da İngiliz sosyal tıp modellerini taklit etmeyi öneren politikacılar, son olayların kendi bakım-gözetim sistemlerinin kapitalist […]

TOZUN GİZLİ HAYATI

Bir Toz Tanesinin İçindeki Dünya Güneşin altında verandanın parmaklığına konulmuş bir meyve suyu bardağını gözünüzün önüne getirin. Size boş görünebilir, ama içinde en az 25.000 parça mikroskobik toz dolanmaktadır. Bu toz parçacıklarında Yerküre deki her şeyden biraz vardır. Ansızın karşınıza Sahra kumlarından dökülmüş minik parçacıklar ve gözle görülemeyen devetüyü lifleri çıkabilir. Sonra rüzgâr yön değiştirir […]

NEDEN MÜZELER ZİYARET EDİLİR?

YARATICI DÜŞÜNME VE MÜZELER Herkes yaratıcı biçimde düşünme yeteneğine sahiptir. Yaratıcılık ne belirsiz, ne de uzaktır. Merak kadar tanıdık ve yeni bir şey denemek kadar kışkırtıcıdır. Ancak, bu yeteneği bir beceriye dönüştürmek, uygulama ve olumlu pekiştirmeyi artırmakla olanaklıdır. Oluşum yıllarımız boyunca böyle bir doğuştan yeterliğin kullanılması ve cesaretlendirilmesi onu geliştirebilir ve artırabilir. Benzer bir durumda […]

SERİ KATİLLERİN İÇ DÜNYASI / Alan Bentham

TANRI AŞKINA DAHA FAZLA ÖLDÜRMEDEN YAKALAYIN BENİ KENDİMİ ARTIK KONTROL EDEMİYORUM. Yaptığı hatalardan dolayı bir insanı kınamak ve onun insani değerlerini aşağılamak, onun hata yapmasını engellemez. Aksine, biri hatalarından dolayı ne kadar kınanırsa, iç dünyası onu o kadar yaptığı hataları tekrarlamaya iter. Suçlunun iç dünyasının: Madem ben bu suçu işledim, gelecekte bu suçu işlemekten nasıl […]

“BİR DELİNİN SAVUNMASI” İsimli Eserden Derleme / AUGUST STRINDBERG

AUGUST STRINDBERG (22 Ocak 1849 – 12 Mayıs 1912) İsveç’li ünlü romancı ve oyun yazan Strindberg’in yapıtları uzun bir otobiyografi olarak da kabul edilebilir. Her yapıtı yaşamındaki bir olayla bağlantılıdır. Ama bir olay, Strindberg’in yaşamını tam anlamıyla yönetmiş ve onu çılgınlığın sınırına getirmiştir: 1875 yılında Siri von Essen adlı bir kadınla tanışması ve ona tutulması. […]

BİR İNTİHARIN ÖNSÖZLERİ

Hayallerimin renkli tarafını kaybettiğimi anlıyorum. Günlerdir saçlarım okşanmıyor. Sen bir kez daha tutkum oluveriyorsun. İlk kez yenilmiş savaşçının dağ gibi büyüyen kahrı gibi bu sevda her yanımı kaplıyor. Dilimden düşüveren kelimeler gece yarısını atlarken, mısralar, ipi kopmuş tespih taneleri gibi dağınık. Halen senden koptuğuma inanamıyorum. Bana karşı yüklediğin nefreti, inançsızlığı, güvensizliği hiçbir ölüme mahkûm biri […]

FORREST GUMP (1994) Kapitalizmin Sevgilisi Forrest Gump

Koşmak, koşturmak veya ilkeli ve ilkesiz koşmak. Amerika’nın devlet olarak çıktığı küresel koşusunun “Forrest Gump” üzerinden hikâye edildiği film. Oktay Sinanoğlu, Amerikalılar için “aptaldır” der. Fakat bütün dünya bu aptalın peşinden koşuyor ve yetişmeye çaba sarfediyor.     Yönetmen: Robert Zemeckis    Senaryo: Winston Groom, Eric Roth      Ülke: ABD Tür: Dram, Romantik Rating: imdb: 8.8 (838,009 […]

JAPONLARI TANIMAK İSTEYENLER İÇİN

İnsanı Tanımak, İnsanları Tanımaktır.  “Fuji Dağı’yla Konuştum”isimli kitabından sizin için seçtiklerim.   İçimde dağlanan bir sevinçle, inerek, çıkarak, düşerek, kalkarak, bazı gün ve gecelerde ben de Fuji Dağı’yla konuştum. O Fuji Dağı ki, “Güneş ve Ay insanın içine doğarsa, ne kadar güzeldir,” der, Hokusay’ın ünlü tablosundaki Fuji Dağı. Dağ gibi köpük dalgalarının ufkunda, sanki uzakta […]