ALEVÎLERİN KENDİ GÖRÜNTÜSÜNÜ ALGILAYIŞI VE ALEVÎ İMAJINA YÖNELİK BAKIŞ AÇILARI

Dr. İsmail ENGİN Deutsches Orient Institut Hamburg Türkiye’de Alevî kimliğine ve imajına yönelik değerlendirmeler ya da bakış açıları, ister Alevîlerin kendilerini algılayışları, isterse Sünnîlerin Alevîleri tanımlamaları açısından olsun, Türkiye tarihinde çoğu zaman dün olduğu gibi bugün de sorunlara yol açmaktadır. [1] Bunun Türkiye’de ne tür sorunlu alanları oluşturduğu ya da oluşturabileceğine geçmeden önce, kimlik ve […]

ALEVÎLİK

Hzl: Prof. Dr. Süleyman ULUDAĞ Anadolu Kızılbaşlığının kökü yüzeysel de olsa 1252-1334 yıllan arasında Erdebil’de yaşamış olan Safeviyye veya Erdebiliyye diye anılan Sünnî bir tarikatın kurucusu Şeyh Safiyuddîn’in torunu Hoca Ali’ye (ö. 1429) dayanır. Şeyh Safiyyuddîn ve oğlu Hoca Sadrettin (ö. 1393) zamanında Sünnî karakterini koruyan bu tarikat Hoca Ali zamanında Şiî bir eğilim göstermeye, […]

ALEVÎLERİN TÜRKİYE’DEKİ MEDYA KİMLİKLERİ: “ORTAYA ÇIKIŞ’IN SERÜVENİ

Dr. M. Hakan YAVUZ Wisconsin Üniversitesi Öğretim Üyesi SUNUŞ 5 Aralık 1996’da önde gelen Alevîlerin liderliğindeki Demokratik Barış Hareketi Türkçe gazetelerde tüm sayfa olarak şöyle bir haberle yer almıştı: “Adlarımız farklı olabilir, soyadımız Türkiye”. Günümüz Türkiye’sinde her geçen gün kendilerini Türk’ten ziyade Türkiyeli olarak gören yeni yeni etnik-dinî kimlikler ortaya çıkmaktadır. Meselâ, siyasî kimliğin ülke […]

ALEVÎLİK, NUSAYRÎLİK VE BÂB-I ÂLÎ

Prof. Dr. İlber ORTAYLI Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Osmanlı Alevîliği nedir? Alevîlik akidesi, ritueli, ibâdet biçimleri, liturjisi (dua metinleri İlâhileri) ile tarifi yapılmış, kabul edilmiş ortak catehism’i ve öğretisi olan bir inanç mıdır? Yoksa tamamen bir ahlâk sistemi, bir dünya görüşü müdür? Galiba her ikisi için de evetler ve hayırlar izharı mümkündür. Alevîliğin kesin hayır […]

İKİ MENZİL ARASINDA KALAN “ALEVİLER”

Osmanlı toplumunda Aleviler ve Ermenilerin birbiri ile olan alakasını görmeniz için aşağıda bırakacağım alıntı, düşünce dünyanızda çok değişime sebep olacaktır. Toplumun gördüğü baskı ile milliyet ve din mefhumunun göreceği değişim ve döngüsü ile yapmayacağını yapması veya tersi durumu, takdir edince etnik değişime uğrayışını görebileceksiniz. [ Osmanlılar döneminde, bu kesimde (Alevi) tek tek görülen karşı düşünce […]

DUA VE TEFE’ÜL HAKKINDA

DUÂNIN ÖNEMİNİ VE DEĞERİNİ BELİRTEN BİR OLAY Hz. Ali (kerremallâhu veche)’nin oğlu Hz. Hüseyin (aleyhisselâm) anlatıyor: Biz Kâbe-i Muazzama’yı tavaf etmekte iken, birden bire bir kimsenin hüzün verici sesini duyduk, o kimse şöyle yalvararak dua ediyordu: “Ey!… Darda kalmışların duasına İcabet buyuran, Ey!,.. Belâ ve müsibete uğrayanların ıstıraplarını gideren, Beyt-i şerif, harem-i muhtereminde ziyaretçilerin uykuya […]

İSLÂM DÜNYASI NİÇİN İLERLEYEMİYOR? «İnhitat-ı İslâm hakkında bir Tecrübe-i Kalemiye»

Yazan: Said Halim Paşa [İnhitat: Aşağılanma, aşağı inme. * İhtiyarlama, yaşlılığa yüz tutma. * Kuvvetten düşme. * Bir şişin inmesi. * Düşme, inme.] İslâm dünyasının her tarafında bugün ıslahat ve İlerlemekten, yücelmek ve hür olmaktan başka bir meseleden bahsedilmemektedir. Halbuki, Müslüman milletlerin gerilemesinin esası ve sebepleri hakkında, hâlâ devam etmekte olan koyu cehaletin ortadan kaldırılması […]

SÖMÜRÜ AJANI İNGİLİZ MİSYONERLERİ

Prof. Dr. İhsan Süreyya Sırma [İngiliz misyonerleri ile ilgili, değerli okuyucularına sunduğum bu kitap, aslında kitap olarak hazırlanmadı. Bu konuyu, 20-25 Eylül 1982 tarihinde İstanbul’da yapılan IV. Milletlerarası Türkoloji Kongresine tebliğ olarak sunduk. Fakat tebliğin biraz uzaması ve de bir kaç arkadaşımızın ısrarı üzerine kitap haline getirdik.] Haçlı seferlerinden bu yana İslâm’ı yıkmağa çalışan Hıristiyan […]

TERCÜME / ÇEVİRİ NASIL YAPILIR? “PRATİK TERCÜME METODU”

Herhangi bir yazıyı diğer bir lisana tercüme etmek; o lisanda ifade edilmiş olan fikirleri hiç değiştirmeden ve ilave veya noksan yapmadan diğer bir lisana çevirmek demektir. Şu halde, bir cümlenin tercümesinde esas olan şey, kelimelerin aynen ve cümlenin şeklen tercümesi değil ; ifade edilen mânanın aynen tercümesidir. Tercüme edilen bir yazı, aslına tekrar çevrildiği zaman, […]

BOŞANMA KAPISI NE VAKİT KAPATILABİLİR?

“BİR ZAMAN YASAKLANAN KİTAP” BOŞANMA KAPISI NE VAKİT KAPATILABİLİR? ÇOCUKLARIN DİRİ DİRİ YETİM KALMASI NASIL ÖNLENEBİLİR? KIZLAR NE VAKİT TAM ÇAĞINDA EVLENEBİLİR?   ŞEMSEDDİN YEŞİL kaddese’llâhü sırrahu’l azîz   الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على رسولنا محمد وعلى اله وصحبه وسلم اجمعين   İNSAN- KADIN Kudret’in şu muazzam saltanatının en nâzik, en nâzdar ve […]

ANAYASA MAHKEMESİNE GÖTÜRÜLMESİ GEREKEN BİR UTANÇ BELGESİ:

GİZLİ TUTULAN YASAK YAYINLAR  Yazan: Aziz NESİN (Bu yazı 1967’de yayınlanmıştır) Yazımızın başlığını «Bir Rezalet» koyacaktım. Ama okuyanların, «Rezalet bir taneyse, başımızın üstünde yeri var, bal börekle besleriz» diyeceklerini düşündüm de başlığı değiştirdim. Polisler, evimi her arayışlarında, bavullarla kitaplarımı alıp götürürler. Sonra da gazetelere, birçok suçlamaları arasında, evimde yasak, zararlı kitapların bulunduğunu da haber olarak […]

HOCALARIN HOCASI SÜHEYL ÜNVER

Klasik Türk Sanatlar Vakfı Aziz Dostum Uğur Derman Bey, Süheyl Hoca’nın doğumu ve ismi hakkında diyor ki: “1898 Şubat’ının onyedisi, Hicrî Takvim’e göre 1315 yılı Ramazan ayının 27’nci gününe rastlar. O gün İstanbul’da Kadir topları atılırken, Mustafa Enver Bey’le Safiye Hanım’ın Haseki’deki evlerinde bir evlâtları dünyaya gelmiştir… Doğum Çok kolay olmuş, bu yüzden de yavruya […]

SUYU ARAYAN TOPRAK- Mehmet FARAÇ

“DEĞİŞEN NE, FAKİR YİNE FAKİR” “İsmail Yıldız“ GAP’IN MİMARI ATATÜRK Asur Kralı Nemrud’tan yüzlerce yıl sonra-Harran’la Fırat’ı evlendirme planını bir vali ele aldı. Günümüzde GAP gibi devasa projenin akıl babası olduğunu iddia eden politikacılar ve devlet yöneticilerinin aksine bu vali çalışmalarını sesizce yürüttü. O, Fırat’la Harran’ı kavuşturma düşünün Cumhuriyet tarihindeki ilk mimarı oldu. Urfa’da 1924-1928 […]

MİLLÎ KİMLİK- NATİONAL IDENTITY

Hzl. Anthony D. SMITH trc: Bahadır Sina Şener   MİLLÎ VE DİĞER KİMLİKLER İÖ. 429 tarihi, Atinalılar için bir dönüm noktası olmuştu. O yıl, Atina’nın önderi olarak geçirdiği 30 yıldan sonra Perikles, Atinalıları kırıp geçiren bir musibete yenik düştü. O tarihten itibaren de Atinalıların gücü gözle görülür bir şekilde azalmaya başladı. Aynı yıl Sofokles pek […]

KABBALLAH “ YAHUDİ GİZEMİ”

KABBALLAH’A GİRİŞ Kabballah sözcüğü literatür içerisinde karşınıza Kabbala, Cabala, Qaballah, Kabalalı gibi değişik biçimlerde çıkabilir. Ünsüz harflerle yazılan ve okunurken ünlendirilen bir dil olan İbranice’de “KBLH” harfleriyle yazılır. İbrani alfabesindeki sesler Latin harflerine çevrilirken, bir harfin bazen birden fazla harfe, yani sese denk düştüğü olur. Bundan dolayı kblh sözcüğünün de Latin harfleriyle yazıldığında birden çok […]

HARB İÇİNDE ALMANYA (1939-1942)

Yazan: T.C. Berlin Büyükelçisi R. Hüsrev Gerede I)       A -Nazizm’in Doğması B -Bu Mezhebin Peygamberi Denilen Hitler’in Şahsiyeti Büyük devletimizi ve asil milletimizi savaş içinde Berlin’de temsil ettiğim yıllarda, çalışmalarımın ve siyasî tespitlerimin ne gibi şartlar altında ve nasıl bir çevre içinde yapıldığını anlayabilmek için, o zamanki Almanya’nın Hitler’in şahsında şekillenmiş bir “Nasyonal Sosyalist” […]

KANTEMİROĞLU (DIMITRIE CANTEMIR) (ö. 1723)

Boğdan voyvodası, mûsikişinas ve Osmanlı tarihçisi. Son araştırmalara göre 26 Ekim 1673 tarihinde Vaslui ilinin şimdi kendi adıyla anılan Silişteni köyünde doğdu (Gorovei, s. 489 vd.). Boğdan Voyvodası Constantin Kantemir’in oğludur. Buradaki köylüler arasında çok rastlanan Timircan (Timirkan) adı zamanla Cantemir’e (Kantemir) dönüşmüştür. Bu lakabın atalarından birine Tatarlar tarafından verildiği rivayet edilir. Mütevazi bir köylü […]

SARAYDAKİ CASUS – Gizli Belgelerle Abdülhamid Devri ve İngiliz Ajanı Yahudi Vambery

  Hzl. Mim Kemâl ÖKE   Arminius Vámbéry veya Ármin Vámbéry (Macarca: Ármin Vámbéry, Almanca: Hermann Vámbéry) d. 12 veya 19 Mart 1832, Szerdahely/Avusturya-Macaristan İmparatorluğu (bugünkü Slovakya); öl. 15 Eylül 1913, Budapeşte/Macaristan (esas adı: Hermann Wamberger, Bamberger ya da Vamberger), Macar asıllı bir müsteşrik ve türkolog, seyyah ve Büyük Britanya Krallığı emrinde bir casustu. Profesör […]

KUTB-I CİHAN (Gedikhasanlılı) DEDİKHASANLILI ŞAKİR EFENDİ (kaddesellâhü sırrahu’l âlî)

Hzl: Ali Şakir ERGİN (Not: Gedikhasanlı ve Dedikhasanlı ismi üzerinde bir ihtilaf olabilir. Konu hakkında umumi bir araştırma yapılması gerekiyor. hzl) Tarihin on birinci ve on ikinci asırlarından itibaren başlayan Türk – İslâm yücelmesi ve Türk – İslâm Medeniyeti’nin perde arkasında hiç şüphe yok ki Horasan Erenleri’nin ruh ve gönül bağıyla başlattığı, Anadolu velîlerinin/erenlerinin devam […]

KUTB-I CİHAN MEHMET ŞAKİR EFENDİ’NİN ŞEYHİ “ŞİRANLI ŞEYH HACI MUSTAFA EFENDİ”

Hzl: Ethem Erkoç Çocukluğu ve Gençliği Mustafa Efendi, aslen Bayburtlu bir aileye mensuptur. Ailesi 1829 yılında Ruslar tarafından Bayburt’un işgali üzerine Şiran’a göç etmişlerdir. Günümüzde Gümüşhane’nin bir ilçesi olan Şiran’ın Sarıcalar Köyü’nde 1254/1838 tarihinde Mustafa Efendi dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Havva, babasınınki ise Ömer’dir. Şiran’da doğduğu için Şiranî, Hz. Ömer soyundan geldiği için Faruk-ı Şiranî […]