İHLÂS-I ŞERÎF TEFSİRİ-Seyyid Muhammed Nûr’ul-Arabî

تفسير سورة الإخلاص

İHLÂS-I ŞERÎF TEFSİRİ

Seyyid Muhammed Nûr’ul-Arabî

Kaddesellâhü sırrahu’l âlî

Hazırlayan: İhramcızâde Hacı İsmail Hakkı ALTUNTAŞ

بِسْـــمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على رسولنا محمد وعلى اله وصحبه وسلم اجمعين

Hamd, âlemlerin rabbi olan Allah Teâlâ’yadır.

Salât’ın, bütün yaratılmışların en hayırlısı Muhammed’e (sallallâhü aleyhi ve sellem), âline, arkadaşlarına ve tâbilerinin üzerine olmasını niyaz ederiz.

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ

***

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ

Min haysü aynihî,

yani Ya Muhammed (sallallâhü aleyhi ve sellem) Sen de; Vücûd-u Hakk, Hakkın zâtı cihetiyle Ehad‘dir. Gayriden gayridir.

اللَّهُ الصَّمَدُ

El maksud fî’l-havayici ve’l muhtâcı ileyh min haysü istinadeten ileyh

Yani Allah Teâlâ havâyicde [ihtiyaçlar] maksududur [kastedilen; yani bütün varlıkların, rızâsına ermeyi ve cemâlini görmeyi arzuladıkları Allah Teâlâ’dır.] ve muhtâcı ileyh [Kendisine muhtaç olduğumuz] bizim âna istinadımız cihetiyle pes İsm-i Samed itibarıyla vücudu Hakk vâhiddir. Yani esmâdan ganî [ayrı][1] değildir. Zirâ Samed muhtâc-ı ileyhdir. Muhtâc-ı ileyh olan şey, hariçte muhtaçsız, mütehakkık [doğrulanan] olmaz. Pes vahidiyyet i’tibârıyle vücud-u Hakk esmâdan ganî değildir.[2]

لَمْ يَلِدْ

Min haysü hüviyeti baht [Öz. Hâlis. Saf. Sade]

Hakk vâlid [Doğurtan. Baba]olmadı. Ânın hüviyeti vâcibesi haysiyetiyle [dolayısıyla, sebebiyle] bizim hüviyet-i mümkinimiz [asıl, mahiyet] haysiyetiyle, yani bizim hüviyetimizden manaca ittihaz [kabul] edip kendi hüviyetiyle bizim hüviyetimizden veled [çocuk] intâc [netice verme, doğurma] etmedi ki, ol vâlid ola; ve ânın için mukaddime [başlangıç, evvel gelen] ola, ve buna وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ kavli delâlet eder.

“Şeyhin bundan sonra olan kelâmında musarrahdır.” [Açıklanmış, izah edilmiş][3]

وَلَمْ يُولَد

Kezâlik [Bunun gibi. Böylece.]

وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ

Kezâlik Hakkın hüviyeti haysiyetiyle ki kimseden mevlûdu [çocuk] olmadı. Tâ ki netice ola. Ve kezâlik bir ehad âna küfüv [denk, eş, benzer] ve mukâbil ve muâdil olmadı. Tâ ki âna sahib [Yoldaş, arkadaş] ola. Ve mukadimiyyetinden [Zaman ve mekân cihetiyle daha evvel olan] ‘âm-ı mevcûd [umum varlık] ola, zirâ küldür, itaat haysiyetiyle..

Allah Teâlâ’nın yardımı ile bu risale bitti.[4]

Kaynak:

Kütüphane İ.B.B. Atatürk Kitaplığı Sayısal Arşiv ve e-Kaynaklar
Tefsir-i sure-i İhlas / Muhammed Nur el-Arabi (1228-1305 H.)
Yayın Bilgisi : :
Fiziksel Nitelik : 201b yk., 18 st. ; 235×175, 175×100 mm.
Konu Başlıkları : Tefsir
Notlar: Sonda 202a yk.da Abd er-Rahim Fedai’nin nutkı var.
Yazar: Kitap 201b (Başlık)
Eser: Kitap 201b (Başlık)
Koleksiyon Osman Ergin Yazmaları
Durum Rafta
Demirbaş OE_Yz_0542/20
Yer Numarası
Kopya/Cilt 1
Sağlama Şekli Bağış


[1] Bütün sıfatları zatına muhtaçtır.

[2] Abdülkerim El-Cîlî kaddesellâhü sırrahu’l âli “İnsân-ı Kâmil” isimli eserini tercüme eden Abdulazîz Mecdî Tolun kaddesellâhü sırrahu’l âlî efendinin tasarrufları hakkında verilen bilgide şu notlar geçer.

“Sıfatlarını künhü ile ihatadan zatı acizdir” cümlesindeki tasarrufudur. Mütercimin ifadesine göre anlam açısından sakıncalı olan bu cümlenin tashihini, vakıasında bizzat müellifin [Abdülkerim El-Cîlî ] ruhundan sorduğunu, kendisine “Künh-ı zatını ihatadan Zat’ı sıfatlarını men etmiştir” ifadesinin doğrusu olduğunu beyan ettiğini belirtmektedir. Sh: 20,

Kaynak: El-İnsân’ül Kâmil -Abdülkerîm Cîlî, İz Yay. 2002, İstanbul

[3] Not olarak konulmuş ibare zannediyoruz. Arapça açıklama yok. İhramcızâde İsmail Hakkı

[4] Hatalar şahsıma aittir. İhramcızâde İsmail Hakkı

 

Reklamlar

yorum

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s