BÜYÜK TÜRK BİLGİNİ AHMED SÜREYYA EMİN BEY

Ahmed Süreyya Emin Bey, 1848 yılında İstanbul’da doğmuş 1923 senesi Nisan ayında yine İstanbul’da intikalleri vaki olmuştur. Makamı Ortaköy’deki Yahya Efendi Camii’nin bulunduğu mezarlıkta aile kabristanındadır. İbtidai ve rüştiye tahsillerini İstanbul’da tamamlamıştır.

Babası, Enderunu Hümâyun’da yetişmiş olan Mabeyn-i Hümâyun baş kâtibi merhum Emin Bey’dir. Büyük babası Mihrişah Valide Sultan’ın yağlıkçıbaşısı El Hac İbrahim Ağa’dır. Ahmed Süreyya Emin Bey bir ara Posta ve Telgraf Nezareti İdare Meclisi azalığında bulunmuş, bilahare bu vazifeden kendi isteği ile istifa etmiştir.

Hatice Atiyetullah Hanımefendi ile evlenmiş iki oğlu dünyaya gelmiştir. Biri Dr. Fuat Süreyya Paşa’dır. Kadıköy’de Moda semtinde oturmuş Dr. Fuad Süreyya Bey’in Mehmed Kudretullah ve Fatin İsfendiyaroğlu adlı iki oğlu olmuştur. Fatin İsfendiyaroğlu elektrik mühendisi yetişmiş, 1957 yılında bekar olarak vefat etmiştir. Diğer oğlu Mehmed Kudretullah İsfendiyaroğlu Almanya’da makine mühendisi olarak mezun olmuştur. Bu zatın’da Ahmed Nejat İsfendiyaroğlu adlı bir oğlu olmuştur. Ahmed Nejat’da kimya mühendisi olarak yetişmiş,1987 yılında vefat etmiştir.

Ahmed Süreyya Bey’in diğer oğlu Münir Süreyya Bey, 1871 yılında İstanbul’da doğmuştur. İlkokuldan sonra Mekteb-i Sultani’yi bitirmiştir.

13 Eylül 1892’de 22 yaşında Mekteb-i Sultani’de Fransızca öğretmenliği ile devlet memuriyetine başlamış, bu görevine ilaveten 26 Eylül 1892’de Hariciye Tahrirat Kalemine stajyer olarak atanmıştır. 9 Temmuz 1896’da gösterdiği başarılardan dolayı Nişan-ı Âlî-i Osmânî ile taltif edilmiş, 17 Ocak 1897’de ise rütbe-i Sâlise tevcih buyrulmuştur. 8 Kasım 1898’de rütbe-i Saniye sınıf-ı Sanisi tevcih edilerek, ünvanı Fransızca Başkâtip Muavinliğine yükseltilmiştir. 15 Ocak 1899’da üstün başarılarından dolayı kendisine üçüncü rütbeden NişânÂlî Osmânî verilmiştir.

Ahmed Süreyya Emin Bey’in oğlu Münir Süreyya Bey sırasıyla Barcelona, Siroz, Nis Başşehbenderliği, Viyana ve Brüksel sefareti Başkitâbeti, daha sonra da Brezilya, Sao Paulo, Tiflis ve Cenevre Başşehbenderliğine atanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanından sonra, 19 Ağustos 1927’de New York Başşehbenderliğine atanan Münir Süreyya Bey, en son olarak 1 Ağustos 1931’de Hariciye Vekaleti Protokol Umum Müdürlüğü görevine getirilmiştir. 10 Nisan 1932 tarihinde vefat etmiştir.

DÜNYADA İLK SERİ ATIŞLI TÜRK MODELİ BU TOPUN YAPILMASI

XIX. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğunun çöküş devri, önemli sorunların görüldüğü, ve bir o kadar da atılımların yapıldığı bir dönemdir. Osmanlı topçuluğunun, Avrupa topçuluğu karşısında gerilemesi uzun bir süre devam ettikten sonra; zaman zaman top ve silah yapımında silkinme ve atılımlar olmuştur.

Muharebe alanlarının güçlü silahı olan top, hedefi tahrip edecek bir mermi ve bu mermiyi hedefe ulaştırabilecek bir namlu olarak yüzyıllar boyunca ilkel bir yapıda ve bu etkisi ise ateş hızının azlığı oranında sınırlı kalmıştır.

Topların kullanımında ateş hızını artıran gelişme ilk kez 1868 yılında büyük bir Türk bilgini olan Ahmed Süreyya Emin Bey tarafından uygulanmış ve bu uygulamadan sonra toplar üstün nitelikleriyle muharebe meydanının hakimi durumuna geçmiştir. Toplara bu niteliği kazandıran buluş, adi ateşli evresinden seri “çabuk” ateşli evresine geçiş olarak nitelendirilebilir.

Mesela Hicri 1240 yılında Tersane-i Âmire Mühendishânesi Başhocası Gelembevizâde Mehmed Emin Efendi barut haznesi gayet san’atlı bir top icad ederken, Hicri 1296 yılında Tophâne-i Âmire Sanayi Alayı Kolağası Halil Bey’in dakikada otuz defa atış yapan bir tüfek icad etmiş, Hicri 1038 yılında ise Tüfekçi Ahmed Usta adı verilen bir zat kullanışlı bir tüfek icad etmiş ve bu tüfeğin seri üretimi için Tophâne-i Âmire’den izin almıştır.

 

Bütün bunların yanı sıra Ahmed Süreyya Emin Bey (1848-1923) seri atışlı bir top yapılabileceğini kanıtlayan dünyadaki ilk insan olarak parlak bir başarıya imza atmıştır. Dünyada ilk Seri Atışlı Türk modeli bu topun yapılmasının başarılması Ahmed Süreyya Emin Bey’in kişisel yeteneklerinin açık bir göstergesidir.

Halen İstanbul’da Harbiye Askeri Müzesinde sergilenen bu topun, ilk Türk icadı olarak kayıtlara geçen seri atışlı demontabl bir sahra topu olduğu görülmektedir . Bu topun ön tarafında, kalkan ile baskı teşkilatının birleştiği yerde sarı bir plaket üzerinde Osmanlıca şu ibare bulunmaktadır;

 

“Zeytinburnu Fabrikası Mamulâtı Muhterî Ahmed Süreyya Emin”

Marangozluk mesleğinin en zor ve en büyük kabiliyete mazhariyet icabettiren bölümü, kalıp marangozluğudur. Ahmed Süreyya Emin Bey bu yüksek yeteneği ile 19 yaşında başlayıp, 21 yaşına kadar iki sene müddetle çalışarak ve kendi parasını harcayarak 500 altın karşılığında, Zeytinburnu Fabrikasında İlk Türk yapısı, seri atışlı, demontabl sahra topunu icad etmiş ve imal ettirmiştir. Topun yanında Osmanlıca ve Latin harfleri ile şunlar yazılıdır;

1866 – 1868 SENELERİNDE

İlk seri atışlı sahra topunu icadeden ve imâl ettiren

Ahmed Süreyya Emin Efendi

D: 1264 Rumî – 1848 Miladi

V: 1339 Rumî – 1923 Miladi

Harbiye Askeri Müzesindeki kayıtlara göre Topa ait bilgiler

Çap 8 cm.

Boy 192 cm.

Cidar Kalınlığı 3 cm.

Namlu 12 setlidir

Dingil Genişliği 175 cm.

Tekerlek Yüksekliği 150 cm.

Topa seri ateşli özelliğini kazandıran diğer özelliklerden birisi de, kamanın yalnız elle değil, alt tarafındaki pedala ayakla yapılacak az bir basıncın, kamayı seri olarak açması ve bu kolaylığın muhtemelen ilk defa uygulanmış olmasıdır.

Tekerleklerde ilk defa demir yerine kauçuğun takılmış olması , tekerlek çapının daha büyük ve parmakların demir çubuklardan olmasının yanı sıra, bu topun bir özelliği de, bütün aksamının demonte edilip katırlar üzerinde konulabilmesi ve istenilen bir tepeye çıkarıldıktan sonra, orada tekrar parçaların monte edilip gülle atma konumuna getirilebilmesi halinden ibarettir.

Top’un mucidi Ahmed Süreyya Emin Bey’in izni dışında, II. Abdülhamid’den irade elde etmeleri suretiyle bu topun imalat resimlerini Alman Krupp Fabrikası mühendisleri alarak iki sene sonra onlar da ilk seri ateşli Alman topunu vücuda getirmişler ve Padişaha’a bir örneğini hediye edip aynı müzeye koydurmuşlar ve karşılığında II. Abdülhamid’in Krupp Fabrikası’na nakdi mükâfatı olmuş ise de, asıl top’un mucidi Ahmed Süreyya Emin Bey’e o zamanın hükümeti “aferin” diye bir takdir sözünü sarf etmemiştir. Bu dönemde Krupp fabrikasının başında Alfred Krupp bulunurken onun 1887 yılında ölümünden sonra fabrikanın başına geçen oğlu Frédéric Krupp zamanında da Osmanlı Devleti ile ilişkiler yoğun bir seyir izlemiş hatta Frédéric Krupp babasının ölümünden hemen bir ay sonra yaptığı ilk seyahat Balkanlara ve İstanbul’a olmuştur. İstanbul gazeteleri Frédéric Krupp’un 8 Eylül 1887’de Varna yolu ile İstanbul’a geldiğini ve hemen sonra da II. Abdülhamid tarafından kabul edildiğini yazarlar. Silah fabrikalarının satış müdürleri de yanındadır. Ertesi günü (9 Eylül) II. Abdülhamid, Cuma selâmlığından sonra Frédéric Krupp’u kabul eder, konuşurlar. Osmanlı padişahı kendisine nişanlar verir. 12 Eylül akşamı da Frédéric Krupp Yıldız sarayında yemeğe Abdülhamid’in davetlisidir. 16 Eylül’e kadar İstanbul’da kalan silah fabrikatörü, o gün Abdülhamid tarafından üçüncü defa kabul edilir, veda ederek İstanbul’dan ayrılır. . Osmanlı arşiv kayıtlarında yer alan Krupp fabrikasından sipariş edilen topların ve diğer askeri mühimmatın çokluğu bu ziyaretlerin gerekçesini ve sonuçlarını ortaya koymaktadır.

Ahmed Süreyya Emin Bey’in dünyada ilk olarak seri atışlı bir sahra topu icad etmesi onun fevkalâde üstün bir fıtri kabiliyete sahip olduğunu göstermektedir. Zamanın terakkisine en güzel ve en ileri ilhamlarla uyan bu zâtın manevi duyguları yüksek bir şahıs olduğu çok açıktır. Büyük keşifler ve terakkiler çoğunlukla harp ve zaruret zamanlarında ve ileriye gitme çabasında olan toplumlarda görülmüştür.

Ahmed Süreyya Emin Bey’in icadının Osmanlı İmparatorluğunun zor zamanlarında gerçekleştirmiş olması gerçekten anlamlıdır. Bir takım siyasi mülâhazalarla topun Osmanlı hizmetinde kullanılmasının engellenmesi İmparatorluğa bu buhranlı yıllarında çok şey kaybettirmiştir. Eğer gerekli özen gösterilmiş olsaydı Balkan Savaşları ve sonrasındaki I. Dünya Savaşı Osmanlı İmparatorluğu açısından farklı sonuçlar doğurabilirdi. Bugüne kadar ilim ve tekniğin daima batı mahreçli olduğu önyargısıyla dolmuş zihinlere insanın bir şey icad etmesinin ancak ilhamla mümkün olabileceğini anlatmak muhaldir. İslâm ülkelerinde yetişen Müslüman ilim adamları ilmi kendilerine mal etmemişler yapmış oldukları keşif ve icadları bilâbedel halkın hizmetine sunmuşlar ve kendi isimlerini öne çıkarma gayretinde bulunmamışlardır. Zamanının çok ilerisinde bir görüşe sahip medeni bir insan olan Ahmed Süreyya Emin Bey kendisine nasib olan bu büyük kabiliyetini insanların hizmetine sunmuş olması sadece Osmanlı toplumuna değil tüm insanlığa büyük bir ihsan ve ikramdır. Bu mütekâmil zâtın kendi devrinin ve zamanının çok fevkinde olduğu açıktır. Ahmed Süreyya Emin Bey bu seçkin özellikleriyle örnek bir insandır.

Ahmed Süreyya Emin Bey’in 29 Mart (1)303 tarihli istidası şu şekildedir:

“Topların ateş edildikleri esnada falyalarından yüzde sekizden yüzde ona kadar nisbetde hârice gaz çıkarak ziya‘ vukûbulmakda ve bu dahi topların menzillerini ve binâ ‘en-aleyh mermiyyâtın sür ‘at ve kuvvetini tenkîs etmekde olduğu cihetleriyle şu mehâzîr-i mühimmi Fransa Devleti nazar-ı dikkat ve ehemmiyete alarak hurûcunu mânî‘ bir aletin ihtirâına erbâbsanâyi‘ geçen sene i‘lân-ı resmî ile da‘vet eylediği ve krupp topları kamalarından vukû‘bulup mehâzîr-i ma‘rûza ve meşrûhanın aynını müntic gaz kaçındılarının zuhûrunu mânî nev usul bir barut haznesi kapağının düvel-i ecnebiyye me ‘mûrîn-i askeriyyesi taraflarından taharrî edilmekde olduğu bundan çend mâh mukaddem vâsılsem‘î çâkerânem oldu sanâyi‘ce olan heves-i hulkiyye-i ubeydânem muktezâsı sabâvet-i çâkerânemden berü haddimce vukûbulan iştigâlâtzihniyye ve ameliyye-i nâçizânem ilca’âtıyle bu bâbda hasr-ı efkâr iderek şu mehâzir-i ma‘rûzaya min-gayr-i liyâkatin çâre buldum. Ya‘ni falyayı sed iderek ateş edici bir alet ile kuyrukdan zuhûra gelen gaz kaçındılarını mâni‘biri çelik ve diğeri tunç toplara mahsûs olmak üzere iki nev’ ‘gaz halkasıyla bir de ayrıca barut haznesi kapağının bi-mennihi‘l-kerîm ihtirâ‘ına muvaffak oldum Müste‘înen bitevfîkihî te’âlâ mevkîfi’l ve icrâya komağa cür’etle nân u ni’meti familyamız efradı kullarının iliğine işlemiş olan metbû’-u müfahhamım devlet-i mu’azzama-i ebed-müddet-i Osmaniyye’ye maddî ma‘nevî mükellef bulunduğumuz hidmet-i mûcibü‘l-mefharet ez-her cihet menâfi‘-i zâtiyyeye müreccah ve her sûretle andan mukaddes olduğuna ve velîyyü‘nni’met –i cihân ve şehriyâr-i kadrdân efendimiz hazretlerinin kölezâdelerinden bulunduğuma binâ‘en mâruzzikr alet ile ma‘a halka kapağının resm-i mükemmelleriyle sûret-i i‘mâl ve isti‘mâl ve fevâ‘idine dâ‘ir risâlesini mükemmel nevâkısumûr olan huzûr-ı azamet- nüşûr-ı hazret-i hilâfetpenâhilerîne -kemâl-i tazîm ile arz u takdîme mütecâsir oldum muvafık-ı re‘y-i zerrin-i isâbetkarîn-i cenâbtâcdârileri buyrulduğu takdirde min gayr-i haddin nezâret-i çâkerânem tahtında olarak biri dört fondluk çelik ve diğeri dahi çenberli tarzında olarak dökülmekde olan ve ta ‘lîmatubeydânem vechile inşâsı muktezî bulunan tunç toplara tatbîkan tersîm edilüp ira ‘e olunacak resimler mûceblerince birer kıt’asının i‘mâl ve inşâsının Tophâne –i Âmire Fabrika –i Hümâyûnu’na havâlesi ve ba‘de’lhitâm tecrübelerinin sâye-i inâyetvâye-i cenâbzıllullahide Zeytinburnu Fabrika –i Hümâyûnu’nda ihtirâ‘-ı ubeydânem olarak i ‘mâl olunmakda olup derdest ikmal bulunan top kundağıyla berâber icrâsıyla lâzım gelen raportunun tanzîm hâk- pây-i tutyasây-i hazret-i hilâfet- penâhîlerine arz u takdimi husûslarına müsâ‘ade-i lûtfâde-i cenâbcihân-bânîleri erzânı ve şâyân buyrulmak bâbında ve kâtıbe-i ahvâlde emr u fermân ve lutf u ihsân pâyân velî-nimet-i minnetimiz veliyyü‘nni’met-i alem Pâdişahımız efendimiz hazretlerinindir .

Fî 29 Mart sene (1)303 Emin Beğ merhûm kullarının

Mahdûmu kulları

(Mühür)

Ahmed Süreyya

********************

MEDHAL DERGİSİ

AHMET SÜREYYA EMİN BEY VE İLK SERİ ATIŞLI SAHRA TOPU

 XIX.            yüzyılda ise Osmanlı Devleti’nin askeri malzeme ihtiyacını karşılamakta bir hayli zorlandığı ve bu tür malzemelerin çoğunlukla dışarıdan karşılandığı bilinmektedir. Bu dönemde Tophâne-i Âmire Müşirliğine bağlı bulunan harp sanayii ihtiyacı karşılamaktan uzaktı. Ordunun silah ve cephane gereksinimi, Fransız, Alman ve daha sonra Amerika’dan sağlanmaya başlanmıştı. Özellikle Kırım Savaşı sonrasında 1869’da ordu yeniden düzenlenirken, artan silah ihtiyacı Alman ve Amerikan şirketlerinden temin edilmekte idi.

 


Resim 4: Ahmet Süreyya Emin BEY

Zaman içerisinde Tophâne-i Âmire binası işlevselliğini büyük ölçüde kaybetmiş,Zeytinburnu‘nda bulunan dökümhane ağırlık kazanmıştır. Nitekim dünyanın ilk seri atışlı sahra topu 1866-68 yılları arasında Ahmed Süreyya Emin Beytarafından beş yüz altın mukabilinde Zeytinburnu Fabrika-i Hümayunu’nda dökülmüştür. Topun mucidi Ahmed Süreyya Emin Bey’in izni dışında, II. Abdülhamid’den irade elde etmeleri suretiyle bu topun imalat resimlerini Alman Krupp Fabrikası mühendisleri alarak iki sene sonra onlar da ilk seri ateşli Alman topunu vücuda getirmişler ve Padişaha’a bir örneğini hediye edip aynı müzeye koydurmuşdır. Buna mukabil II. Abdülhamid’in Krupp Fabrikası’na nakdi mükâfatı olmuştur.[14]

Resim 5: Harbiye Askeri Müzesi’nde bulunan Zeytinburnu Demir Fabrikası İmali İlk Seri Atışlı Sahra Topu

Resim 6: Topun namlu tarafında bulunan madeni etikette “Zeytinburnu Fabrika-i Humayunu Mamulatı  Muhterii: Süreyya Emin 01″ yazmaktadır.

 

            Bu dönemde Krupp fabrikasının başında Alfred Krupp bulunurken onun 1887 yılında ölümünden sonra fabrikanın başına geçen oğlu Frédéric Krupp zamanında da Osmanlı Devleti ile ilişkiler yoğun bir seyir izlemiş hatta Frédéric Krupp babasının ölümünden hemen bir ay sonra yaptığı ilk seyahat Balkanlara ve İstanbul’a olmuştur. İstanbul gazeteleri Frédéric Krupp’un 8 Eylül 1887’de Varna yolu ile İstanbul’a geldiğini ve hemen sonra da II. Abdülhamid tarafından kabul edildiğini yazarlar. Silah fabrikalarının satış müdürleri de yanındadır. Ertesi günü (9 Eylül) II. Abdülhamid, Cuma selâmlığından sonra Frédéric Krupp’u kabul eder. Osmanlı padişahı kendisine nişanlar verir. 12 Eylül akşamı da Frédéric Krupp Yıldız sarayında yemeğe Abdülhamid’in davetlisidir. 16 Eylül’e kadar İstanbul’da kalan silah fabrikatörü, o gün Abdülhamid tarafından üçüncü defa kabul edilir, veda ederek İstanbul’dan ayrılır.

2.4.      ALMAN TEKNOLOJİSİYLE TEMAS

2.4.1.   KRUPP FABRİKASI VE SİLAH TEMİNİ

  1877-78 Osmanlı Rus Harbinin akabinde dağılan Osmanşlı ordusunun toparlanması ve modernizasyonu için Osmanlı Devleti Almanya’dan askeri danışmanlar talep etti. Askeri danışmanların Osmanlı’da görev almasıyla beraber Alman silah sanayiide ülke topraklarına girmiş oldu. Krupp, Loewe Mauser gibi büyük Alman silah üreticileri Osmanlı’nın ihtiyacı olan top,tüfek vb. Savaş ekipmanlarının tedariğine başladılar. Özellikle Krupp zamanla Osmanlı piyasasında tekel durumuna geldi.

  Zeytinburnu Demir Fabrikasının kuruluşunda daha çok İngiliz teknolojisi ve ustalarından faydalanılmıştır.  Sultan II. Abdülhamid döneminde ise, İngiliz ve Fransızların Türkiye’ye siyasî baskı uygulamaları ve iç işlerine müdahaleleri, Almanya ile siyasî ilişkilerin daha fazla gelişmesine sebep oldu. Almanya ile başlayan siyasî ilişkiler, zamanla ticarî, ekonomik ve askerî ilişkilerin de gelişmesini sağladı. Sultan, özellikle 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı’nda dağılan Türk ordusunu yeniden düzenlemek için Almanya’dan askerî danışmanlar talep etti. Askerî danışmanların Osmanlı ordusunda görev alması ile Alman silah endüstrisi de ülkeye girdi. Krupp, Loewe ve Mauser gibi büyük Alman silah firmaları, Osmanlı ordusunun top ve tüfek vb. gibi önemli askerî teçhizatlarını karşılamaya başladılar.

  Alman silah firmalarının Osmanlı Devleti’ne silah satışlarının tarihi 1860’lara kadar gitmektedir. 1861’de denenmek amacıyla Alman Krupp firmasınailk top siparişleri verildi. Bunu 1863’de 48 ve 1864’de de 64 batarya sahra topunun yine Krupp’a siparişleri izledi. 1869’dan sonra, firmanın İstanbul’da temsilciliği açıldı ve Krupp toplarının Osmanlı pazarına girişi hızlandı.

  XIX. yüzyılın son çeyreğinden itibaren Alman-Türk siyasî ve ekonomik işbirliğinin artması ile birlikte firmanın Türkiye’ye top ihracı daha fazla arttı. Krupp’a ilaveten Schwaben’deki Oberndorf Mauser ve Berlin Lutwig Loewe gibi diğer büyük Alman silah firmalarının Osmanlı’ya silah ve cephane satışları başladı. Bu dönemde Alman silah sanayiinin Türk pazarına girmelerindeki etkenlerden birisi, 1870 Prusya-Fransa Savaşı öncesi ve esnasında kendi ülkeleri için ürettikleri silahların, savaşın bitimi ile ellerinde kalması idi. Bunların kısa sürede ülke dışına ihraç edilmesi gerekliydi.   

  Sultan II. Abdülhamid döneminde Alman silah firmaları ve bilhassa Krupp, Osmanlı Devleti’ne top ve diğer silah mühimmatı satarken, Alman diplomatlar, Goltz Paşa gibi askeri danışman/öğretmen subaylar ve sermaye grupları özellikle Deutsche Bank’ın başını çektiği konsorsiyum tarafından desteklenmiştir. Diplomatlar, siyasî zemini hazırlarken, Goltz Paşa orduda modernleşme adı altında yeni silah siparişlerinin verilmesinde etkili oluyor, malî sorunu da Deutsche Bank çözüyordu.

  1885 yılında Osmanlı Hükümeti, Çanakkale Boğazının tahkimatı için Essen’deki Krupp firmasına toplam 11 milyon mark tutarında çeşitli çaplarda top sipariş etti. Çanakkale Boğazının tahkimatında kullanılan bu toplar yaklaşık 30 yıl sonra Çanakkale Savaşında boğazın savunulmasında kullanılmıştır.

  Osmanlı pazarında Alman firmalarının üstünlüğüne rağman rakipleri de yok değildi. Türk pazarına top mühimmatı ihracı konusunda İngiliz firması Armstrong ile Krupp arasında rekabet yaşanıyordu. Bu rekabeti Türk askeri uzmanlar da kullanmaya çaba gösteriyorlardı.           

Erişim: http://medhaldergi.com/oku.php?makaleno=294

 Bkz: Belgelerle Gerçek Tarih-Gerçek Tarih’in Müstesna Adresi

 

 

 

Reklamlar

yorum

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s