TEVHÎD-İ RENK

«Zuhuru reng-i kesret pertevi nûr-u Hudâdandır,
Televvün hey’et-i eşyâda te’sir-i ziyâdandır.»

“Hakikatta görünen bütün nurlar bir tek nurdan ibarettir. Eşyada gördüğün türlü türlü şekiller, o nûrun çeşitli aynalarda akseden ziyasının te’sirinden başka bir şey değildir.”

Güneşin renk renk camlara aks etmesi sonucu güneş türlü türlü renk almaktadır. Yeşil, kırmızı, sarı vesaire gibi. Amma esasta güneşin birliğine ve vahdâniyetine hiç bir zarar gelmemektedir. O ne yeşildir, ne de sair renktedir. O aynı güneştir ve tektir. Yukarıdaki şiirde beyân edildiği gibi “televvün ancak te’slr-i ziyadandır”. Böyle olduğu içindir ki, ahadiyyet nurunun iki veçhesi vardır. Biri nura, yâni asıl hüviyyetine, taallûk eden veçhesi, diğeri renge (levne) taallûk eden cephesidir.

Bir kimse renk mertebesinde iken haddini bilmez de (Enel-Hakk=Ben Hakk’ım) derse açık küfür işlemiş olur. Çünkü mutasavvıfin-i kirâm indinde vech-i hâssa ibâdet küfürdür. Amma nûra müteveccih kısımda ve o mertebede olan bir zât Enel Hakk derse hakikati ifade etmekten başka bir şey yapmamış olur. Nitekim Mevlânâ Celâleddin-i Rûmi kaddesellâhü sırrahu’l azîz Hazretleri şöyle buyuruyor:

“Bir demir parçası ateşte nâr-ı beyzâ hâline geldiğinde ben ateşim derse hakikati söylemiş olur, amma soğuyup demir hâline dönüştükten sonra ben âteşim derse söylediği yalandır. Çünkü o artık bir demir parçasıdır.”

Ehlûllah ile mukallidlerin Enel Hakk deyişlerindeki büyük uçurumu var da sen bundan kıyâs et. Yüce Mevlânâ Celâleddin-i Rûmi Hazretleri, aşağıdaki sözleriyle hem tasavvufu, hem de onunla eş değer olan vahdet-i vücûdu emsalsiz bir şekilde bakın nasıl dile getiriyor

«Câh güneş gâh deniz, gâh Kafdağı olursun, sen zâtında ne o, ne de bu olursun.

Ey evhâmu idrâkten bâlâter [Pek yüksek, daha yüksek. ] ve ziyadan ziyâde, yâni hakiki âlemleri ihâta eden Zât-ı Ecellü A’lâ!

Sen sûretsiz olduğun hâlde bunca suretlerle tecelli ettiğinden dolayı senden hem muvahhid, hem de müşebbih mütehayyirdir

(Rengi olmaz bulunanın şimdi ben suyundanım).

«Bul aceb deryayı gör kim mevclne yok inkıta’,

Aslı bir deryâ havadan oldu envâr-ı sıfat.»

Menkıbe

Hazret-ı Mevlânâ’nın beşeriyyet gereği hiç yanından ayrılmayan, fakat hakikatinden habersiz bir zâhir erbâbı varmış. Bir de her zaman yanında bulunmayan fakat Mollâ-yı Rûmun hakikatine vâkıf diğer bir arkadaşı varmış.

Bir bahar mevsiminde bu iki arkadaş gezerlerken söz Mevlânâ’ya intikal etmiş. O hakikatına vâkıf arkadaş, Mevlânâ ile her gün beraber olan fakat bir türlü hakikatini bilmeyen ahbabına dönerek sormuş :

Sen Mevlânâ’yı tanır mısın?

Zâhir dostu hayretle:

Bu nasıl söz, hiç tanımaz olur muyum, her gün beraberim,, demiş.

Ehl-i hakikat olan arkadaşı yine ısrar edince karşısındaki tekrar — tanırım cevabını vermiş. O zaman gönül gözü açık olan zât:

Bak öyle ise! demiş.

Bir de bakmış ki dağlar taşlar Mevlânâ kesilivermiş. Zâhir perest korkudan düşüp bayılmış.

Ey aziz, işte böyledir. Onlar öyle zâtlardır ki zamanlarında kendilerinden başkasına yer yoktur.

«İlmin erişmediğine kılma gazap,

Ehl-i nâr olmağına olma sebep»

beytini aşağıdaki dörtlü gibi ârifâne hiçbir beyit izah edemez.

«Uyarsın nefs-i ağyâre, düşersin ta’n-ı ahyare,

Salarsın kendini nara, edip bunlara bühtanı.

Bu sû‘-i zannile kalbin nice bulur Hakk’ı heyhat.

Bu göz ile senin canın göremez vech-i cânânı».

**

«Zâhidâ esmâ’da kalma, gel müsemmâ dersin al,

Bil müsemmâdır kamu ta’lîm-i esmâ’dan garaz».

 

Kaynak: MELİH YULUĞ,  Yâsin-i Şerifin Havâssı ve Esrâru-  YÂSÎN-I ŞERİFİN MEÂL TEFSİR VE HÂSSALARI, 1991, İstanbul

 

 CÖMERT RABBİM

“Tanrı dünyayı yaratmak suretiyle kendi kendini sınırlar, bu bir fedakârlıktır O’nun için.”

Upanişadlar

Reklamlar

yorum

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s