MEVLÂNÂ KÜRSÜSÜ

Naci DİLMEN
Türk Edebiyatı, Ocak 1985, s. 10.

Mevlânâ Hazretleri baş köşedeki mindere oturmuştu. Odayı çevreleyen sedirlerde yakınları bağdaş kurmuşlardı. Yerdeki minder ve halılara dervişler ve öğrenmeye teşne gençler edeple çömelmişlerdi. Oğlu Sultan Veled el pençe divan kapının yanında ayakta duruyordu. Sohbete katılan gençlerden birine Mevlânâ şöyle diyordu:

—        Evlât!.. Rintler derneğinde bu kadehi iç de Hakk yolunda erler gibi sevgiye adım at. Sen varlıkta takılı kaldıkça bütün nefis, bütün adsın. Denize git, nefsini de, adını da orada yok et. Evin damı madem ki güneşin yüzüne perdedir. Hakkın aşk kazmasıyla onu çabuk aşağı indir.

Kendisine hitab edilen genç:

—        Bana denize gir diyorsunuz. Ama ben yüzme bilmem ki… dedi. Mevlânâ:

—        Yürü, tez bir Tanrı dostu ara. Böyle yaptın mı Tanrı senin dostun olur, dedi. (Mesnevi, II, 20).

Genç:

—        Ben de huzurunuzdaki meclise irşatlarınızdan faydalanmak ve dost bulmak ümidiyle devam etmekteyim, deyince Mevlânâ:

—        Tanrı ile oturup kalkmak isteyen kişi velîler huzurunda otursun. Velilerin huzurundan kesilirsen helâk oldun gitti. Çünkü sen külli olmayan bir cüzisin, Tanrı birini kerem sahiplerinden ayırırsa onu kimsiz,’kimsesiz bir hale kor, o halde bulunca başını yer, mahvedip gider. Topluluktan bir an bile ayrılmak bil ki şeytanın hilesinden ibarettir (Mesnevi,. 2158), dedi.

Genç dedi ki:

—        Elimden geldiği kadar topluluğa katılmağa çalışıyorum. Yine de dost bulmanın kolay olduğunu söyleyemem. Gencin bu sözüne karşılık Mevlânâ:

—        “Ademoğlu, dilinin altında gizlidir” dedi ve sözüne şöyle devam etti:

—        Kim olursa olsun, ister yaya, ister atlı, yol dostlarıyla buluşmayı, onların halini sormayı, hatırlarını ele almayı gerekli bil. Hatta o adam düşman bile olsa ihsan iyidir. Çünkü ihsan yüzünden düşman bile adama dost olur. Dost olmasa bile hiç olmazsa kini azalır. Çünkü ihsanda bulunmak kine âdeta merhemdir. Bundan başka nice faydaları var ama ey iyi kişi sözü uzatmaktan korkuyorum. Sözün özü şu: Topluluğa dost ol. Hatta bir dost bulamazsan put yapan Amad gibi taştan bir dost yon, onu sev. Zira kalabalık ve kervan halkının çokluğu yol vurucuların belini kırar, onları mahveder, (2150 Mesnevi). Mevlânâ’nın bu sözleri üzerine genç:

—        Yol vuruculardan bahsettiniz. Lütfedip bu hususta bizi aydınlatır mısınız diye sordu. Mevlânâ:

—        insanların çoğu insan yiyicidir. Onların selâm vermelerine pek emin olma. Hepsinin de gönlü şeytan evidir, insan şeytanının lafına pek kulak asma… Kötü dostun işvelerine kulak verme. Yüz binlerce “Lahavle” okuyan şeytanın haline bak Ey adem!.. İblisi gör, bak nasıl yılanda gizlenmiş. Dostunun postunu yüzmek için kasap gibi sana “Ey Can, Ey Sevgili” diye hitabeder. Bu suretle postunu yüzmek ister. Düşmanların afyonunu tadan kişinin vay haline. Ağlatıp inleterek kanını dökmek için kasap gibi ayağına başkor, sana hitaplarda bulunur. Arslanlar gibi kendi avını kendin avla. Yabancının yaltaklanmasını da terket, akrabanın yaltaklanmasını da, (Mesnevi II, 250). Yürü kâfirlere karşı şiddetli ol, ağyarın dostluğuna toprak saç. Ağyarın başına kılıç kesil, kendine gel, tilkilik etme, arslan ol (Mesnevi,. II, 125) dedi. Genç:

—        Gayret edeceğim efendim, aradığım dostu da bulmağa çalışacağım, dedi. Mevlânâ:

—        Bir işe ciddî şekilde sarılan yanılmaz demişler. Madem ki gayretle aradın, dikkatle baktın, bu işe adamakıllı sarıldın, elbette bulursun, (Mesnevi,. II, 1965) dedi.

Genç:

—        Muhterem mürşidimiz, bu yolda yürürken sözleriniz güven verdi, yolumuzu aydınlattı, dedi. Mevlânâ sözlerini şöyle bitirdi:

—        Türk sağ oldukça mutlaka kendisine bir otağ bulur, hele Hakk kapısının azizi olursa (Mesnevi II, 955).

Kaynak: Vedat Genç, Mevlanâ İle İlgili Yazılardan Seçmeler, Millî Eğitim Basımevi, 1994, İstanbul

BAŞA DÖN

 

yorum

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s