“CİNNΔDEN

İbn Cinnî neseb itibarıyla Arap değildir. Zira babası Yunan asıllı olup, Musul’un asil ailelerinden birine mensup olan Süleyman b. Fahd b. Ahmed el-Ezdi (ö. 411. H.1020).  kölesi idi . Babasının adı olan “Cinnî” Yunanca “Gennaius” kelimesinin Arapça söyleniş şekli olup ,cömert, asilzâde, güzel fikirli ve saygın kişi” anlamlarına gelmektedir , ibn Cinnî’nin de bu anlamları doğrular mahiyette babasının adının Yunanca’da ,“saygın ve şerefli kişi” anlamına geldiğini söyledi rivayet edilmiştir. İbn Cinnî’nin babasının Musul’a dışarıdan geldiği muhakkak olmakla birlikte, buraya nereden, ne zaman ve hangi amaçla geldiği ve efendisinin nezdindeki hizmetinin ne olduğu hususunda kaynaklarda bir malumata tesadüf edilememektedir. Ancak onun sonradan İslâmî kabul edip müslüman olduğunu söylemek mümkündür  İbn Cinnî, Arap asıllı olmayışının sosyal mevkiinde bir eksiklik ve kusur olarak telakki edilmesi endişesinden olacak ki, bunu telafi sadedinde neseb olgusu yerine ilimde işgal ettiği mevkii koymak istemişi.

**********

Ey vatanın her tarafında şimşek gibi parlayan !

Sen bana karşı şimşekten daha cömertsin .

**

Seksen sene senden bir rahatlık yüzü görmedim.

Çünkü sen dünya durdukça kalıcısın  

**

Suçum olmadığı halde benden yüz çevirmen,

kötü bir niyetin işaretidir.

Hayatına yemin ederim ki ağlamaktan dolayı kalan

tek gözümü kaybetmekten korkuyorum.

Seni bir daha görmeme endişesi olmasaydı,

onu da terketmekte bir beis görmezdim.

Biz, aramızda yollarımızı ayırdık.

Ben iyiliği, sen de kötülüğü yüklendin.

**

Eğer sizce ben nesebsiz isem,

halk içinde benim nesebim ilmimdir.

Üstelik benim soyum şerefli ve asîl krallara dayanmaktadır.

Ki onlar konuştuklarında zaman

susar ve onlar hitabet sahibidirler.

Onlar Hz. Peygamberin hayır duasını almışlardır.

Bir Peygamberin duasını almak da şeref olarak yeter.

**

Kişinin iyi gençler zümresine girmesi

güzel ahlak sayesinde olur.

Vücut ve yüz güzelliğiyle değil.

**

O misafirlerin gelişi- öyle soğuk ve yağmurlu bir gecede oldu ki ,

kopek bile onun karanlığından çadırın ipini göremiyordu.

Öyle bir vatan ki kötülük: bile oraya ancak bizim iznimizle girebilir.

Ve biz düşmanlarımızdan- savaşmak için – sözleşme de talep etmeyiz.

**

İki ölüm günümün hangisinden kaçayım ?

Onun takdir edilmeyeninden mi ?

Yoksa takdir edileninden mi ?

**

Sabah, akşam ve öğle vakti

başıma gelen dertlerime nasıl ağlamam.

**

Sonra, onu seviyor musun dediler,

evet damlalar, taşlar ve topraklar adedince dedim.

**

Allah iyilik yapanın iyiliklerinin mükafatını verir.

Onun indinde kötülük ise aynıyla karşılanır.

**

Ayrıldın ve bu ayrılığı çok uzattın.

Bu denli uzun ayrılık sonunda visal nadirdir.

**  

Sahafın gümüş dirhemleri kontrol için

sağa sola attığı gibi, o (deve)

kızgın güneşte ön ayaklarıyla taşları savuruyor.

**

Verdiği nimetler ve yaptığı ihsanlardan dolayı Allah’a şükrettim.

Onun üzerimdeki nimetleri yücedir.

Çünkü beni başarılı kıldı ve bana iyilikte bulundu.

Beni gözetti ve beni mal mülk sahibi yaptı.

Beni amaçlarıma ulaştırdı ve beni meşhur etti.

*********

Nükte:

 Ibn Cinnî bir gün divana gelir ve burada görevli memurlarla sohbete dalar Bu esnada onun konuşma sırasında yaptığı mimik ve hareketler kâtiplerden birinin dikkatini çeker ve İbn Cinniyi maymuna benzetir. Bunun üzerine ibn Cinni bu benzetmeye kızar ve muhatabına çıkışır. Daha sonra kalkıp yaptığı bu şakadan dolayı özür diler ve durumu düzeltmek için

“Ey ûstad. Haşa maksadım seni maymuna benzetmek değil, bilakis maymunu sana benzetmekti’ der.

Bu nükteden hoşlanan İbn Cinnî, mazereti kabul eder ve bu hadiseyi daha sonraları bizzat kendisi başkalarına da anlatır.

Kaynak: Mehmet YAVUZ, Cînnî Hayatı ve Arap Gramerindeki Yeri (Doktora Tezi), İ. Ü Sosyal Bilimler Enstitüsü Arap Dili Ve Edebiyatı Bilim Dalı,1996, İstanbul

BAŞA DÖN

 

Reklamlar

yorum

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s