‘SHADOWLANDS’ Gölgeli Topraklar (Film)

joy-davidman-gresham-lewisjoy-davidman-grehsam-lewis2

Joy and Jack Lewis

(http://cslewis.drzeus.net/multimedia/)

Yönetmen: Richard Attenborough

Oyuncular: Anthony Hopkins, Julian Fellowes, John Wood,

Orijinal adı Shadowlands

Tür Dramatik komedi/ İngiltere .

Süre: 131 dk

Yapım yılı: 1993 uzun metrajlı film

Özet: İrlanda doğumlu C.S.Lewis, Narnia kitaplarının yaratıcısıdır. İsmi J.R.R.Tolkien, Lewis Carol ve hepsi de hayal gücünün ustaları olarak bilinen bir avuç yazarla birlikte anılır.

Konusunu gerçek bir hikâyeden alan filmde ‘Jack’ olarak tanınan Lewis ile Amerikalı şair Joy Gresham arasındaki aşk anlatılıyor. 30’lu yıllarda Jack Oxford’da ders vermektedir. Mektup arkadaşı olan Joy Amerika’dan onunla tanışmak için gelir ve aralarında zamana yayılan ve trajik anları da içerecek olan bir ilişki başlar.

Richard Attenborough’nun Gölgeli Toprakları, C.S. Lewis’in Joy Gresham ile olan ilişkisinin gerçek öyküsüne çarpıcı bir şekilde bağlı kalmış. Aşırı duygusallaştırma tuzağına düşmeyen usta yönetmen, özgürlüklerini sadece öykünün ritmiyle oynamakla kısıtlı tutmuş. Joy’un iki çocuğu tek bir oğlana, genç Douglas’a indirgenirken, Lewis’in Cambridge’teki profesörlük yılları seçilip Oxford’da konumlandırılmış.

Karşımızda 20. yüzyılın sayılı masal anlatıcılarından ve Britanya’dan çıkmış en seçkin aydınlardan birinin hayatının önemli bir dönemine başarıyla ışık tutan bir yapım var. Usta bir yönetmen ve usta oyunculardan.

C.S. Lewis’in en büyük yaratılarından biri olan NARNİA EFSANELERİ ile ilgili kapsamlı bilgiyi http://www.narnia.com adresinden alabilirsiniz.

FİLMDEN ALINTILAR

Bahçe, yüksek bir duvarla çevrili.

Bahçenin içinde, bir çeşme.

Çeşmenin içinde, iki kristal taş.

Kristallerin içinde, bir yansıma, gül bahçesi.

Güllerin orta yerinde, bir mükemmel gonca.

Guillaume de Lorris, goncayı, tabii ki bir simge olarak kullanıyor.

Fakat neyin simgesi?

 – Aşk?

– Ne çeşit bir aşk?

El değmemiş?

– Açılmamış, gonca gibi?

– Evet. Başka?

– Mükemmel aşk.

– Onu mükemmel yapan ne?

– Aşkın kusursuz örneği mi?

Nedir o?

Olmazsa olmaz özelliği nedir?

– Erişilmezliği.

****

En şiddetli haz, sahip olmakta değil arzu etmekte yatar.  Tükenmeyen zevk, sonsuz mutluluk, ancak en büyük arzunuz, ulaşamayacağınız bir yerdeyse, sizindir.

****

Mektup arkadaşım, unutamamış.  Acaba içimizde hatırlayan var mı?

O gece Chatham Kraliyet Deniz Akademisi öğrencilerini taşıyan otobüs, bir direğe çarptı ve öğrenci öldü.  Hatırladınız mı?

Mektupta, bazı basit ama önemli sorular soruluyor.

O Aralık gecesi, Tanrı neredeydi? Bunu neden durdurmadı?  Tanrı, iyi olmak zorunda değil mi?  Bizi sevmesi gerekmiyor mu?  Tanrı, bizim acı çekmemizi mi istiyor?

Ya bu sorunun cevabı evetse?  Bakın, Tanrı’nın özellikle bizim mutlu olmamızı istediğinden emin değilim.  Bence, O bizim sevmemizi ve sevilmemizi istiyor.  Bizim büyümemizi istiyor.  Sizlere diyorum ki, Tanrı bizleri sevdiği için bizlere acı çekme yeteneği bahşetmiş.  Başka bir deyişle, acı; Tanrı’nın, sağır bir dünyayı uyandırmak için, kullandığı megafonudur.

Gördüğünüz gibi, bizler; heykeltıraşın şekil vererek insan formuna dönüştürdüğü taş parçalarıyız.  Çekiç darbeleri bizi ne kadar çok acıtırsa bizler o kadar mükemmel oluruz.

***

Bana göre, yıllar öncesinde, insanların iki seçeneğini vardı ya faşist olup, dünyayı fethedecektiniz ya da komünist olup, dünyayı kurtaracaktınız.

Öyle mi?

O zamanlar benim başka meşguliyetlerim vardı, sanırım.  Oh, işte kurtarılmayı hak eden bir dünya.

****

Karakter ve fikir.

Yumurta ve tavuk.  Hangisi, hangisinden çıkar?  Aristo’nun çözümü, basit ve radikaldir.

“Olayın örgüsü, karakterdir.  

“Psikolojiyi unutun. İnsanın kafasındakileri unutun.  Onları hareketleriyle yargılayın.” der.

Örneğin, Mr. Whistler uyuyor.  Bu hareketten ben, onun benim söylediklerimle ilgilenmediğini çıkarıyorum.  Bu durumda, bilmece, onun neden burada olduğu.  Yani, Mr. Whistler’in hareketinden bir olay örgüsü oluşturduk.  Geliyor, uyuyor.  Şimdi, Aristo burada ‘neden’ sorusunu değil bundan sonra Mr. Whistler’in ne yapacağı sorusunu sorardı.  Günaydın, Mr. Whistler.  Ne benim dersim zorunlu, ne de sandalyeler çok rahat.   Geliyor, uyuyor, gidiyor.  Olayın kurgusu genişliyor.  Sorun yok,

****

– Kişisel deneyim, her şey değildir  Bence, kişisel deneyim her şeydir.  Öyleyse, okumak zaman kaybı mı?  Hayır, zaman kaybı değil, ama okumak güvenlidir, değil mi?

Kitaplar, canımızı acıtmak için değildir.

– İnsan neden canının acımasını istesin?

– Ancak o zaman öğreniriz.  Bir şey can acıttı diye, bu onu daha doğru ya da daha önemli yapmaz.  Hayır, sanırım kılmaz.

Acı, amaçsızdır ya da etkisizdir demiyorum, ama acının manasını bulmak başka bir şey olmalı.  Acı bir araçtır.

– Eğer isterseniz, acı Tanrı’nın – Sağır dünyayı uyandırdığı megafonudur.

****

Bir ruh eşi bulmuşa benziyorsun.

Bizim ruhumuz olmadığına inanıyorsun, sanmıştım.

Ben ruhun, çok kadınsı bir aksesuar olduğuna inanırım anima; erkek versiyonu olan animus’tan çok farklıdır.

Erkekler zekaya sahiptir kadınlar ise ruha.

*****

Farklı kültürler, farklı konuşma tarzına sahiptir. Konuşurken saldırgan olmaya mı çalışıyorsunuz yoksa sadece aptal olmaya mı?

****

Bizler, heykeltıraşın, yontarak insan formu verdiği, taş bloklarıyız.  O’nun çekicinin darbeleri canımızı ne kadar çok acıtırsa bizler o kadar mükemmel oluruz.  , sana yalan söylüyormuşum gibi. Yani, söylediklerim konusunda.

****

İki insanın sadece arkadaş olmasına izin verilmemesi bazen beni, anlıyor musun çok kızdırıyor.  Arkadaşlık, basit bir şeydir, demek istemiyorum.  Aslına bakarsan; bence, insan hayatındaki en kıymetli armağan.  Fakat?  Fakat, bu dostluk, olmadığı yerlere çekilip sulandırılmamalı.

– Örneğin? – Örneğin şey, bir örnek vermek gerekirse, romantik aşk.  Bu arkadaşlık da, kendi çapında, aşkın bir çeşidi değil demek istemiyorum.

****

Müthiş fikirler mi üretiyorsun?

Okuyucuların. Oh, senin arkadaş çeten hepsi iyi eğitimli ve kurallara aykırı oynamazlar.  Orada pek rekabet yok.

Şüphe ve korku acı ve terör hariç.

Kendine öyle bir dünya kurmuşsun ki, kimse sana dokunamıyor.  Sana yakın olan herkes, ya senden yaşça küçük ya senden zayıf, ya da senin kontrolün altında.  

****

Gölge topraklarda yaşıyoruz.  Güneş daima başka yerlerde ışıldıyor bir yolun dönemecinde bir tepenin arkasında.

****

Eğer birilerini seviyorsanız, onların acı çekmesini istemezsiniz.  Bunu kaldıramazsınız.  Onların acılarını, kendi üstünüze almak istersiniz.  Eğer, ben böyle hissediyorsam Tanrı neden hissetmiyor?

****

Biliyor musun, benim geldiğim yerde ilginç ve eski bir gelenek vardır bir erkek, bir kızla evlenmeye karar verince, ona sorar.  Buna teklif etmek, denir.

****

İnsan bazı şeyleri söylemeli.  Zaman geçer, ve yine yalnız kalırsın.  Evet.  “Yalnız olmadığımızı anlamak için okuruz.”

****

Dua ediyorum çünkü kendime engel olamıyorum.  Dua ediyorum çünkü çaresizim. Dua ediyorum çünkü içimden devamlı dua etme ihtiyacı geliyor, uyurken, uyanırken.  Dua etmek Tanrı’yı değiştirmiyor. Beni değiştiriyor.

****

Ben öleceğim.  Ve ben, sonrasında da, seninle olmak istiyorum.  Bunu da ancak, şimdi bunu, seninle konuşarak yapabilirim.  Bir şekilde idare ederim. Sen beni merak etme.  Sanırım, bundan daha iyisi olabilir.  Sanırım, sadece idare etmekten daha iyisi olabilir.  Söylemeye çalıştığım şey o zaman duyacağın acı, şimdiki mutluluğun bir parçası.  Anlaşma böyle.

****

Tanrım, seni böyle acı içinde görmeye dayanamıyorum.  Sorun değil.  Beni sessiz tutuyor.  Yaklaştıkça, inanıp inanmadığının farkına varıyorsun, değil mi?  Sen her zaman, gerçek hayat henüz başlamadı, demez miydin?

****

Yalnızca, bir parça tecrübeyle yüz yüze geldim.  Tecrübe, zalim bir öğretmen.

****

Neyin, neden olması gerektiğini, yalnızca Tanrı bilir,

– Tanrı biliyor ama umursuyor mu? – Elbette.  Biz burada pek azını görüyoruz. Bizler, yaratan değiliz.  Bizler yaratıklarız, öyle değil mi?  Bizler kozmik laboratuvardaki fareleriz.  Tecrübenin; bizim kendi iyiliğimiz için olduğundan şüphem yok ama bu yine de Tanrı’yı; vivisectionist (Tıbbi maksatlarla diri hayvan üzerinde ameliyat taraftarı veya ameliyatı yapan kimse) yapıyor, öyle değil mi?

Öyle değil.  Bu, lanet olası korkunç bir pislik, ve nasılsa öyle olmaya devam edecek.

****

Dinlenmek istiyorum. Ama seni bırakmak istemiyorum. Ben de gitmeni istemiyorum.  Çok fazla acı.  Biliyorum.  Ne yapacağımı bilmiyorum.  Bana ne yapacağımı söylemelisin.  Gitmeme izin vermelisin.  Yapabileceğimden emin değilim.

****

Seni seviyorum, Joy. Seni çok seviyorum.  Beni çok mutlu ettin. Bu kadar mutlu olabileceğimi bilmiyordum.  Sen, benim tanıdığım en gerçek insansın.  Yüce Tanrım sevgili karım Joy’un yanında ol.  Eğer onu çok fazla sevdiysem, beni bağışla.  Hepimize merhamet et.

****

Annem öldüğü zaman çocuktum.  Eğer onun iyileşmesi için dua edersem ve gerçekten iyileşeceğine inanırsam ölmez, diye düşünmüştüm.  Fakat öldü.  İşe yaramıyor.  Umursamıyorum.  Anneni çok sevdim.  Belki de onu çok fazla sevdim. Bunu biliyordu.  Bana: “Buna değer mi?” diye sordu çünkü daha sonrasının nasıl olacağını biliyordu.  Hiç adil görünmüyor, değil mi?  Neden hastalandığını, anlamıyorum.  Ben de öyle.  Fakat bazı şeyleri elinde tutamazsın,

Gitmelerine izin vermen gerekir.

****

“Yalnız olmadığımızı anlamak için okuruz.”  Böyle olduğunu düşünüyor musun?

****

Aşk hakkında bildiklerim, kişisel tecrübelerden çok okuduğum kitaplardan geliyor.

Hiç birimizin, yalnız olmayı isteyeceğini sanmıyorum.  Kaybetmek bu kadar acı veriyorsa, neden aşık oluruz?

Artık bir cevabım yok, sadece yaşadığım hayat var.

Bu hayatta bana iki kez, seçim hakkı verildi.

Çocukken ve erkek olduğumda.  

Çocuk güveni seçti. Erkek acı çekmeyi.  Şimdi çektiğin acı, o zamanki mutluluğun bir parçası.  Anlaşma böyle.

————————

“Başarmış erkeğin tek sebebi her zaman olduğu gibi bir kadındır.”

Joy Davidman-Grehsam Hanımefendiyi saygı ile anıyoruz.”

BAŞA DÖN

 

yorum

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s