TİLKİ VE KİRPİ TAVIRLARI

Tuhaf bir durumdayız. Genelde yol bulamadığımız zaman, ne gözü­müze görünen bir yol vardır, ne de bizi yönlendirecek bir bilgi, bir ipucu. Oysa içinde bulunduğumuz durumun güçlüğü bunun tam tersi: Önümüz­de pek çok yol, elimizde pek çok ipucu var.

Bu durum karşısında, doğrusal bir hat üzerinde akıl yürüterek bir apa­çıklığa ulaşmak mümkün değil. Moscovici’nin (şair Archiloque’tan esinle­nerek) kullandığı bir metafor bu duruma uygun düşüyor. Bu metafor, bir toplum yaşamının temel dokusunu oluşturan temel sorunlar karşısında araştırmacıların tavırlarını, tilki ve kirpi tavırlarına benzetmeye dayanmaktadır.

Tilki tavrı, belirli bir sorunu incelemeye başladığında adım adım bir kavrama ve betimleme çabası gösteren, sosyal alanın bütün pistlerini yoklayan, çelişik ve düzensiz kavramları ve olayları kombine etmeye çalı­şan, ustalık gerektiren ince yöntemleri manipüle eden araştırmacı tavrı­dır.

Kirpi ise, belirli bir paradigmayı benimsemiş, sınırlarını çizmiş ve so­nuçtan emin olarak top haline gelen, dikenlerini, oklarını dışa uzatan, kendi görüşünü, vardığı sonucu bozan şeylere, görüş ve eleştirilere karşı savunma pozisyonunda duran, bulgularını kendi dalı içersinde kalarak, yani belirli bir tek esas nedene bağlayarak açıklamaya ve her şeyi otori­tesi bilinen bir teoriler sistemine oturtmaya çalışan araştırmacının tavrı­dır; örneğin sosyal olguların nedeni olarak, ister sosyal veya ekonomik, ister psikolojik veya politik nedenler gösterme anlayışı söz konusu olsun, bir kirpi tavrıyla karşı karşıyayız demektir. Birinci halde ‘bir keşif pratiği’nin, ikinci halde ise gerçekliğin tanımı’nın söz konusu olduğunu belir­ten Moscovici’nin bakışında, araştırmacılar, tilki gibi başlayıp kirpi gibi bi­tirmeyi hedeflerler. Ancak incelenen olgu, tek bir paradigmaya sığmaya­cak kadar karmaşık olması ve araştırmacının da tek bir modele hapsolmak istememesi halinde gerilim devam etmektedir.

Sh: 6

Kaynak: Nuri BİLGİN, Kimlik  İnşası, 2007, İzmir

 

BAŞA DÖN

 

yorum

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s