ÖFKEYLE DANS

 

“Her zaman kaybeden olmayabilirsiniz.”

Öfke de tıpkı üzüntü ve mutluluk gibi bir duygu. Bu yüzden inkâr edilmeyi ya da kabul edilmemeyi hak ermiyor.

Olumlu ya da olumsuz her duygu gibi öfkenin de bir ömrü var; bu ömür tamamlandığında kayboluyor. Ancak öfkenin, bu tatsız süreyi kısaltmak ve onu daha iyi anlamak açısından “tüketilmesi” gerekiyor.

 

Nedeni çok bir hayatımız var

 

“Neden karnın acıkıyor?”,

“Neden üzülüyorsun?”,

“Neden boyun uzun?”.

“Neden bu kadar kızıyorsun?”,

“Neden seviniyorsun?”,

“Neden düşünüyorsun?”.

vb…

 

Öfkenin kaynakları

 

TEMEL DUYGULAR

KISKANÇLIK

İTİLMİŞLİK

MERAK

YALNIZLIK

ANLAŞILMAMAK

 

Öfkenin Gelişi

 

“Beni çıldırtıyor. Hiç taftan anlamıyor.”,

“Niçin bu evde kimse bana yardım etmiyor?”,

“Kaç kere ayakkabılarını çıkarmadan içeri girme dedim sana?”,

“Eşim çalışmamı İstemediği için işten ayrılmak zorunda kaldım, ondan nefret ediyorum.”,

“Bu kadınlara hiç yaranamazsın zaten, ne yapsam ona yetmiyor.”,

“Kesin şu gürültüyü de maçı seyredeyim.”,

“Bıktım senin dırdırından.”,

“İstediğim gibi giyinip gidemiyorum, bu okuldan hoşlanmıyorum.”,

“Çok çalışıp, bütün sorulara cevap verdiğim halde yine zayıf aldım, hep bu öğretmenin yüzünden.”

“Neden hep onun istediği yere gidiyoruz, gitmeyeceğim artık.”,

“İstediğim kadroyu bana vermediler, onlara göstereceğim. ”

Bu cümlelerin kimisi kadınların, kimisi erkeklerin kimisi de çocukların ağzından çıkmış, ama her birinin ortak bir yanı var: Öfke…

Öfke Tarzları

 

“Ben hiç öfkelenmem”.

“Çok nadir kızarım, ama bomba gibi patlarım”

“Çok çabuk sinirleniyorum ve buna engel olamıyorum.”

 

ÖFKE DANSI

Öfkeyi kontrol etmek ve onu kavgadan dansa çevirmek

Harriett Lerner “Öfke Dansı” adlı kitabında şöyle der.

Ona göre, gerçek sorun öfke değil, öfkenin kaynakları. Rahatsızlık veren durumlarda durumun gerektirdiğinden daha iyi davranmak ya da nefret etmek sorunu çözmüyor.

“Öfke duymak bir soruna işaret etse bile, öfkeyi açığa vurmak sorunu çözmeyecektir. Öfkeyi açığa vurmak ilişkideki eski model ve kuralların korunmasına hatta bunların daha da güçlenmesine ve dolayısıyla, değişimin gerçekleşmemesine yol açabilir. Duygusal yoğunluk yükseldiğinde çoğumuz, diğer kişiyi değiştirmek adına yararsız çabalara girişebilir ve bu yüzden, kendi benliğimizi açığa çıkarma ya da değiştirme gücümüzü kullanamayabiliriz.

Her şeyi açığa vurmanın insanı, içe atmanın getireceği psikolojik tehlikelerden koruyacağını ileri süren şu ‘öfke içeri-öfke dışarı’ kuramı aslında doğru değil. Kavga etmemize rağmen sonunda haksızlıklara boyun eğmeye devam ediyorsak, yakınmamıza rağmen kendi umutlarımıza, değerlerimize ve potansiyelimize ihanet edecek şekilde yaşıyorsak ya da toplumun şirret, dırdırcı, öfkeli ya da yıkıcı kadın klişesine uygun davranmaya başlıyorsak, depresyon, kendine saygı duymama, kendine ihanet etme ve hatta kendinden nefret etme gibi duygularla karşılaşmamız kaçınılmaz olacaktır.

Öfkelerini etkin olmayan şekillerde ifade edenler sonunda, öfkelenmeye hiç cesaret edemeyenler kadar acı çekeceklerdir.”

 

Çözüme Doğru

“Bu durumda beni öfkelendiren şey ne?”

“Burada asıl sorun ne?”

” N’e düşünüyor ve hissediyorum?”

“Ulaşmak istediğim şey ne?”

“Kimler nelerden sorumlu?”

“Değiştirmek istediğim şey tam olarak ne?”

“Yapabileceğim ve yapamayacağım şeyler ne?”

 

ÖFKEYİ YENMEKTEKİ PÜF NOKTA

Öfkenin ifade ediliş biçimi de kaynakları kadar önemlidir.

a-Sen dilini bırakmak

“Sen ne kadar dağınık bir insansın!”,

“Sen beni hiç düşünmüyorsun.”,

“Bana daha önceden haber verseydin, her şey daha başka olurdu.”

“Sen bu iş için yetersizsin.”

Öfkemiz karşımızdakinin bir davranışıyla ilgiliyse kullandığımız yukarıdaki ifadeler gerçekte “sen dili” adı verilen ve saldırganlık niteliği taşıyan ifadeler. Bu tür ifadeler insan ilişkilerini örseler, sarsar, karşı tarafı sinirlendirir, kızdırır ve güvensizlik yaratır.

b-büyülü reçete: Ben dili kullanmak

Bu dil dürüstlüğün en etkili ifadelerinden biridir ve karşı tarafa kişinin kendinden sorumlu olduğu mesajını verir.

Örnekler:

Sen Dili: Beni incitmekten zevk alıyorsun.

Ben Dili: Bu davranışın beni çok incitti.

Sen Dili: Zaten bana biç zaman ayırmazsın, hep çok işin vardır.

Ben Dili: Bana daha çok zaman ayırırsan mutlu olurum.

**

Ben dili özellikleri

1.         Rahatsız olunan davranışın suçlayıcı olmayan bir ifadeyle tanımlanması

2.         Rahatsız olunan davranışın kişi üzerindeki belirgin etkisi

3.         Rahatsız olunan davranış ve belirgin etkisi hakkında kişinin hissettiği duyguları açıklaması

Sonuç:

Her şey “ben”de bitiyor.

Karşınızdakinden çok fazla bir şey beklemeyin.

“Sen haklısın. Ben Hatalıyım.” demek zor değildir.

Dediğiniz halde karşınızdaki hala anlamıyorsa uzaklaşmaktan başka bir çözüm kalmamıştır.

Çünkü öfke sorun çözmekten çok uzak bir insani duygudur.

 

Kaynak: Zuhal Özer’in Bilim Teknik Dergisi’ndeki makalesinden hazırlandı.

BAŞA DÖN

Bu yazıyı okuduktan sonra, kendinize bir bakın; % olarak kaç puan verirdiniz.

Ben diline geçme zamanı, çünkü her şey bir bende saklı

Reklamlar