SATILMIŞ BİR RUHUN HİKÂYESİ

 

DORİAN GRAY’İN PORTRESİ – “SATILMIŞ BİR RUHUN HİKÂYESİ”

 “İnsanın kötü huylarıyla erdemleri, sanatçı için bir sanat hammaddesidir.”

Dorian Gray saf ve yakışıklıdır. Basil Hallward’a sanatı için modellik rolünü üstlenirken; ressamın hayranlığını kazanacak, hatta tapınılacak kadar bir güzellikle temsil edilir. Ama kendi portresi ve şeytanın avukatı rolünü üstlenmiş Lord Henry saflığının ırzına geçer. Dorian Gray için Gençlik ve güzellik, bu dünyadaki tek erdemdir. Artık; günah ve kötülük ise zevkin çekim gücüyle hayatının anlamına dönüşüverir.

“Hissedilerek çizilmiş her portre ressamın bir portresidir, modelin değil. Modelin orada bulunması yalnızca resmin yapılmasına yol açan rastlantı, bahanedir. Ressamın gözler önüne serdiği kişi o değildir; tersine, renkli tuvalin üzerinde açılanan, ressamın kendi kişiliğidir.”

Dorian Gray de onu tuvale aktaran ressam için, yalnızca onu yaratıcılığa iten bir güdüdür. Dorian Gray içinse ihtiyarlaşıp çirkinleştiğinde sonsuza dek genç kalacak bir aynadır ve Gray ruhunu bile satmaya razıdır o resimle yer değiştirebilmek için. Keşke sonsuza kadar genç ve muktedir kalacak olan o olsaydı…

“Riyaset sevdası bir marazdır ki devası yoktur.”

“İnsanlara hükmetmek, cinsel birleşmekten yetmiş kat daha fazla haz verir.”

Resmine ve iktidarına odaklanan Dorian Gray, zamanla sonsuz gençlik karşısında ruhun satan ve sonucu olarak portreye her baktığında ruhunun ölmüş olmasından korkan bir vicdana dönüşür. Vicdanını yansıtan portre her günahıyla, şeytanın ayak seslerine uydurduğu her melodiyle daha da çirkinleşmektedir. Portre sahibinin günahlarının alçaltıcı etkisinin bir simgesidir. Ve resim bekâretini kaybetmiş bir sanat eseri olarak, bir odaya kilitlenir. Onu tek gören yaratıcısı ve ressamı Basil Hallward ise, Dorian  tarafından öldürülür. Dorian’a aşık olan kadın (Sibyl) intihara sürüklenir. Artık o emsalsiz güzellik, Londra sokaklarının en karanlık sohbetlerinin nesnesi olmuştur. Dorian Gray, Ahlaksızlıklarına rağmen, ama hala yakışıklı kalabilmektedir. Hayat onun için sanatların en yücesidir. Ancak Dorian bir ölüm makinesi olmuştur.

Wilde diyor ki;

“Benim için, o, “Sadece hayal dünyası” ise, âlemin de ayni özden olduğunu hatırlamak büyük bir sevinçtir. Dorian Gray’de, dünyanın büyük cinayetlerinin beyinde olup bittiğini söylemiştim. Doğrusu her şey beyinde olup biter. Şimdi, gözlerimizle görmediğimiz gibi, kulaklarımızla da işitmediğimizi, bunların şöyle böyle doğrulukla, duyularımızdan aldığımız izlemleri götüren araçlar olduğunu biliyoruz. Gelincik beynimizde kırmızıdır, elma beynimizde kokuludur ve tarla kuşu beynimizde öter.”

Günümüz insanının beyninde biten hayal, entrika, hırsalar portredeki gibi açığa salınsa idi ne çok çirkin olurdu. Dorian gibi insanlar sağduyu yüzünden kaybedeceğim diyerek hayat fırsatlarını kollamaktadırlar. Ve  “Hayat bir andır. Ötesi yoktur.    Bu yüzden onu en güçlü alevimizle yakıp kül etmeliyiz.” “Hep böyle rahat, genç, zengin vb. görünemeyeceksek ve kalmayacaksak, yeri geldiğinde günah işlemek, ruhumuzu Şeytan’ın sunağına yatırmaktan kimlerin haberi olabilir ki, bu halde kalmak için bir şeyler  yapamalı değil miyiz?” Demektedirler.

Al Capone’nun suç mazeretininde bundan pek farkı yoktur.

“Çocukken her akşam yatmadan önce ve aklıma geldiği her an Tanrı’ya bana bir bisiklet vermesi için dua ederdim. Bir gün Tanrı’nın çalışma tarzının bu olmadığını anladım. Ertesi gün gittim kendime yeni bir bisiklet çaldım ve her akşam yatmadan önce Tanrı’ya günahlarımı affetmesi için dua ettim.      „

İnsanların bir kısmı tüm hayatlarını özveriyle “Tanrı korkusu ya da daha beteri, rezalet korkusu”  duyarak yaşarken, bazıları yalnızca arzularını yaşayamamaktan korkar olmuşlardır.  Öyle ki gerçekçilik “Hayattan çok daha Tiyatro’da  kalmış gibidir.”

Wilde’ın Dorian Gray’in Portre’si toplumun aykırı saydığı şeyleri, ayıplarını en şahane biçimde bize açıklamaktadır. Bu romanda  memleketin sahne dışında oynanan tiyatro sahnelerini, erkeklerin ve kadınların yaşam standartlarını, tiyatro da portakal yemeye zorlanan alt tabaka insanlarıyla aslında geçmişi dikizleyebilen bir dürbündür.

Dorian Gray’e hayat, aslında kötü giden bir provadır ve gibi bir an gelir, dayanılmaz bir hal alır. Kendi canına kıymak bir kurtuluştur. Gerçek şeklini gizlemek adına günahın zehrini içer ve bu kitap gibi sonu ölümcül bir intihar olur…

Gerçek şudur ki,    “Hayatı ahlaksızlıklarla dolu olanın günün birinde yaptıklarının bir bedeli olacağını bilmelidir.”

“Günahlar insanı köleleştirir. Özgür, masum, iyi biri olmak için insana kendisinden başka kimse yardım edemez.”

“Prens’in Açıklanmış Sırları İle İktidâr ” siyasî dehâ Niccoló Machiavelli’(1469-1527) diyor ki;

“Modern hayatta insanlar geçmişte olduğundan daha rahat yalan söylüyor. Araştırmalarım, insanların yalanlarını yüzlerine vurduğunuzda pek de pişmanlık göstermediklerini ortaya koyuyorlar. Çünkü toplum bunu artık eskisi gibi yadırgamıyor.”

“Yalan işimize yarıyor Çünkü insanlar kendileri hakkında yalan şeyler duymayı istiyoruz; çok iyi göründüklerini, bizim onların söylediklerine katıldığımızı, çok başarılı olduklarını… Yani çoğu zaman sırf kibar olmak ve aradaki ilişkiyi iyi tutmak için yalan söylüyoruz. Bu tür yalanları insanlar, diğer yalanlardan 10-20 kat daha fazla söylüyorlar.”

“Bazı durumlarda da bize diğerlerinin yanında bir avantaj sağladığı için yalana başvuruyoruz; onları inanmalarını istediğimiz şeye ikna etmek için bunu yapıyoruz. Kısacası yalan, istediğimizi almak için kullandığımız bir sosyal taktik.”

Kaynak:

Burhan TOPRAK, Oscar Wilde Hayatı, Eşsiz Hikâyeleri Ve Cezaevi Anıları, İstanbul, 1967,s.118

BAŞA DÖN

 

Reklamlar

....

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.