“CHUCK NORRİS VS. KOMÜNİZM “VE GİRİŞİMCİ TEODOR ZAMFİR

“Herhangi bir kapalı kapı içinde “bir anahtar deliği” vardır.”

image002
Chuck Norris vs. Komünizm

Ilinca Calugareanu’ya ait 2015 yapımı bir belgesel.

Çavuşesku Romanyası’nda sansüre uğrayan Holywood filmlerinin, ülkeye yasadışı şekilde sokulup Irina Margareta Nistor adlı bir tercümanın kendine özgü komik dublajıyla popülerleşmesini anlatmakta…

Çeviri ve film eleştirmeni Irina Margareta Nistor [26 Mart 1957 (61 yaşında)], Komünist rejim altında, TVR için bir çevirmen olarak çalıştı ve video kasetlerde kaydedilen ve Batı’dan getirilen 3000’den fazla filmin gizlice çoğaltılmasında çevirmenlik yaptı. Carol   Madalyası ile ödüllendirildi.

Belgeseldeki anlatıdan bir kesit:

Romanya 1985

Nikolay Çavuşesku’nun komünist rejiminin 20. Yılı. Romenler kültürel anlamda tecritte.

İfade özgürlüğü ve medya sıkı kontrol altında.

İnsanlar devlet tarafından izlenme korkusuyla yaşıyor.

Televizyonda 2 kanal günde 20 saat yayın yapıyordu.

Günde bir, iki saat yayın yapan tek kanal kaldı.

Yoldaş Nikolay Çavuşesku’nun raporu   ekonomik ve sosyal yaşama yön vermeyi amaçlayan   teorik ve pratik katkı niteliğindeki raporu   tüm yurdun odak noktası haline geldi.
Bilgilendirici televizyon yayınlarını kesip  20 milyon kişiyi  ülkenin tamamını yıllarca cehalet içinde bırakmak  uzun vadede çok ciddi sonuçlar doğurur.
Sinema sektöründe film kıtlığından kaynaklanan bir kriz yaşanıyordu. Ama aynı zamanda izleyicinin de sinemaya karşı büyük bir açlığı vardı. Sonra VHS filmler ortaya çıktı. Biz onlara “video” diyorduk.

Komünizm döneminde yasadışı, komünist olmayan bir şey yapmak  çok zevkliydi. Mesela emperyalist filmler seyretmek. Bu filmleri tek bir kişi seslendirirdi. İngilizce filmleri genelde İrina Nistor seslendiriyordu. Herkes onun sesini tanırdı  ama nasıl biri olduğunu bilen yoktu.Çavuşesku’nunkinden sonra Romanya’da en çok tanınan ses oydu.

Yasaklı olan toplum hakkında bir şeyler öğrenmek için  insanlar yanıp tutuşuyordu. Hepimiz aynı anda, aynı ritimle nefes alıp veriyorduk. Film başladığında da  her karenin tadını çıkarırdık.
Riskli olmasına rağmen. Rejim her şeyden şüphelenir olmuştu. Karşı saldırıdan korkuyorlardı. Bu yüzden insanlara  izleniyorlarmış korkusunu aşıladılar. İnsanlar da davranışlarına dikkat eder oldular. Herkes herkesten şüpheleniyordu. Herkes başkalarını gammazlıyordu.
Gelecek sosyalizmle komünizme   emperyalistlerle kapitalistlerin olmadığı bir dünyaya ait. Hakikat ve adalet ülküsüyle en iyi gelenekler.  Her şeyi yetkililerin izni olmadan yaptık. Yani her şey  sessizce ve gizlice yapılıyordu.
Romanya o zamanlar dışarıya kapalıydı. İnsanlar pasaport alamıyordu. Her geçen yıl durum daha da kötüleşiyor, siyasi baskı artıyordu. Halkla rejim arasındaki uçurum gittikçe büyüyordu. Rejim, insanların spontan bir şekilde biraraya gelmesinden korkuyordu. Bu çok tehlikeliydi. Organize olup biraraya gelince belirli konular öne çıkar.
Gençken pop kültürü ve sinema hakkındaki her şeyi  gizlice seyrettiğimiz videokasetlerden öğrendik.
Evlerden o kadar etkilenirdik ki  filmi seyretmeyi bırakırdık. Alışveriş paketleri, yiyecekler, tatlılar  Vay be! Burada görmediğiniz bir arabayı görmek bile yeterdi.
Bu filmleri seyrederek yasak bir şey yapıyor, başkaldırıyorduk. Sadece video film seyretsek de yıkıcıydık.
Zamfir o kadar zengin olmuştu ki artık kimse ona dokunamıyordu. En tepedekilerle çalışıyordu. Ordu, gizli servis ve emniyet  ve merkez komitenin en yetkili ve güçlü kişileriyle. Alttakiler umurunda değildi.
Kasetlerle en çok gizli servisin yöneticileri ilgileniyordu. Bunun kitlesel bir olay olduğunu anlayamadılar. Küçük, kapalı bir çevrede olduğunu sandılar.  Çavuşesku büyük ihtimalle olayın boyutlarından haberdar değildi.  Bu kapitalist filmleri sadece merkez komitedeki  güvenilir kişilerin izlediğini sanıyordu. Onlar da etkilenmezdi  çünkü toplumsal açıdan sağlıklı görüşleri vardı. Herkes film seyretmek istediği için kimse ona söylememiştir. Hiç kimse “Yoldaş Çavuşesku  Bükreş’te 10.000 video oynatıcı var,” dememiştir.
Özgürlük! Özgürlük! Özgürlük!
Sonunda her şey patladı. O filmler tarafından ekilen  özgürlük tohumları  büyüdü. Devrim esnasında herkes sokaklardaydı. Daha iyi bir hayat olduğunu biliyorlardı.
Nasıl mı?
Filmler sayesinde.
Kahrolsun parti! Kahrolsun parti!
İnsanların hikayelere ihtiyacı var.

1992’de bu işin de sonu gelmişti. Zamfir’in olağanüstü bir sezgisi vardı. Tüm ekipmanı doğru zamanda sattı. Bu bir dönemin sonuydu. Ben  müthiş şeyler öğrenmiş  büyük bir adamı tanımıştım. Bugüne kadar da  Zamfir gibi birini tanımadım. Her şeyi kontrol eden bir diktatörlük  önemsiz gibi gözüken bir konuda kontrolü yitirdi. Video kasetlerde.

Kasetler tüm komünist sistemin dengesini bozdu. Önemsiz oldukları düşünülüyordu, o yüzden bu kadar etkili oldular.

image004

Teodor Zamfir ve eşi Lidia, Bükreş, Romanya, 2014 
Kaynak: Maria Zamfir Bleyberg’in özel koleksiyonundan fotoğraflar

image005

Komünist Partiye karşı Batı filmlerini getiren girişimci Teodor Zamfir 
Kaynak: Maria Zamfir Bleyberg’in özel koleksiyonundan Fotoğraflar

image006

Teodor Zamfir’in rolündeki Dan Chiorean 
Kaynak: İnternet, Chuck Norris ve Komünizmin görüntüsü

image008

Mara Adina (Yapımcı), Irina Margareta Nistor (çevirmen ve sinema yazarı) 
ve Ilincă Călugăreanu (yönetmen ve senaryo yazarı) – filmi “Chuck Norris Komünizm vs” 
Kaynak: İnternet

image010

Irina Margareta Nistor Çavuşesku altında ülkede tezgah” altındaki “yerleştirilen tüm Batı film videoları eşsiz sesi, erkek ve dişi,” rolünü çok gerçek oynuyor;
Kaynak: İnternet, film sahnesi.

image011

Irina Margareta Nistor 
Kaynak: Wikipedia

image012

Irina Margareta Nistor, filmden sahne. Kaynak: İnternet, klip 2.

image014

Filmden resim. Kaynak: İnternet, New York Times.

image015

Filmden sahne. Kaynak: İnternet

image017

Filmden sahne. Kaynak: İnternet

Kaynaklar:

Hollywood filmlerini komünist Romanya’nın televizyon ekranlarına getiren film : Kit Gillet, Bükreş, Romanya, The Guardian, 25 Aralık 2014

Filmden sahneler, VHS vs. Komünizm: Romanya’da, Özgürlük Sesi | Op-Docs | New York Times

Mara Adina ve Irina Calugareanu ile “TheLipTV”, Chuck Norris ve Komünizm hakkında söyleşi

Klip 1 – Chuck Norris vs Komünizm

Clip 2 – Chuck Norris vs Komünizm

Yönetim Notlar Ilincă Călugăreanu tartışır nasıl ‘Komünizm vs Chuck Norris’, Marbel, 24 Haziran 2015 Belgesel demir perde ülkeleri ile çökerttiğini 80’ler Eylem Film

Röportaj: Ilinca Calugareanu – Chuck Norris vs. Komünizm, Grae Westgate | 13 Ekim 2015

Irina Margareta Nistor Wikipedia’da

‘VHS vs. Komünizm, Op-Docs

Sundance Kadın Yönetmenler: Ilinca Calugareanu ile tanışın – ‘Chuck Norris vs. Komünizm’, Laura Berger, 21 Ocak 2015

Uluslararası Film Festivali, Kristin McCracken’in, 30 Eylül 2015 ‘Komünizmin vs Chuck Norris’ arasında Sinematik Tribute Ilincă Călugăreanu: Q & A

BAŞA DÖN

Reklamlar

yorum

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s